آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۱
بازديد امروز: ۱۷۴
بازديد روز قبل: ۱۴۱
بازديد هفته: ۱۴۱۶
بازديد ماه: ۸۶۲۷
بازديد کل: ۶۲۵۵۹۱۷
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
آموزش های حقوقی > حقوق به زبان ساده > ۱۳۹۷/۰۸/۱۹
۱۹۵ بازدید
 
   

بررسی انواع مالیات به‌عنوان مهمترین منابع درآمد دولت‌ها


مالیات مبلغی است که به موجب قانون و برای تأمین مخارج عمومی به طور بلاعوض از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی به دولت پرداخت می شود.
دولت مالیات را از دارایی و درآمد اشخاص برداشت می کند و هیچ تعهدی نسبت به پرداخت کننده نخواهد داشت. مالیات از مهمترین منابع درآمد دولت ها در سرتاسر جهان است. انواع مالیات در ایران به دو دسته مالیات های مستقیم و مالیات های غیرمستقیم تقسیم می شوند. در تعریف این دو دسته از مالیات ها اختلافاتی وجود دارد؛ با این وجود شایع ترین تعریف این است که درصورتی که مؤدی مالیاتی و پرداخت کننده مالیات یک نفر باشند آن مالیات مستقیم محسوب می شود.  در غیر این صورت، مالیات غیرمستقیم خواهد بود. به شخصی که مسئول پرداخت مالیات است، مؤدی مالیاتی گفته می شود.  برای اینکه بحث روشن تر شود، به بررسی هر دسته از این مالیات ها و مصادیق آنها می پردازیم.

انواع مالیات های مستقیم
مالیات های مستقیم خود به دو دسته مالیات بر دارایی و مالیات بر درآمد تقسیم می شوند که به شرح زیر هستند:

مالیات بر دارایی
اساس و مبنای مالیات بر دارایی، ثروت مؤدی (مسئول پرداخت مالیات) است. مهمترین نوع مالیات بر دارایی که حتما شما هم نام آن را شنیده اید، مالیات بر ارث است.  مالیات بر ارث مالیاتی است که از اموال و دارایی های شخص که پس از فوت وی باقی می ماند، دریافت می شود. در واقع زمانی که اموال شخص متوفی قرار است به وراث او منتقل شود، دولت از دارایی و ثروت در حال انتقال، مالیات می گیرد. میزان مالیات بر ارث مطابق با ماده ۱۷ قانون مالیات های مستقیم تعیین می شود که نسبت به اموال مختلف، متفاوت است.  به عنوان مثال نرخ مالیات بر ارث برای انواع وسایل نقلیه موتوری ۲ درصد از قیمت وسیله نقلیه است (قیمت اموال را سازمان امور مالیاتی کشور اعلام می کند.)

مالیات بر درآمد
در این نوع از مالیات، درآمد افراد و شرکت ها (و نه ثروت آنها) مبنای مالیات است. شاید بتوان گفت که مالیات بر درآمد اشخاص مهمترین نوع مالیات است. مالیات بر درآمد ممکن است به دو شیوه متفاوت اخذ شود؛ به عنوان مثال ممکن است مالیات هر کدام از انواع درآمدها، جداگانه دریافت شود (مثل مالیات بر حقوق و مالیات بر درآمد املاک) یا اینکه مالیات از مجموع درآمدهای شخص دریافت شود.  در این صورت دیگر مهم نیست که منابع درآمد شخص چه هستند و از کل درآمد او به یک شیوه مالیات اخذ می شود.  در این حالت صرفا درآمد یک ساله شخص مالیات دهنده (مؤدی) مهم است که از کل مبلغ به نرخ یکسان مالیات دریافت می شود.  اما در روش نخست، ممکن است نرخ مالیات و شرایط مالیاتی متفاوتی بر هر دسته از منابع مالیات فرد حاکم باشد. در قوانین مالیاتی ایران به نوعی از ترکیب هر دو روش فوق استفاده شده است. با این وجود عمدتا (و برای اشخاصی که یک منبع درآمد دارند) مالیات به شیوه نخست اخذ می شود.  به این ترتیب ما هم در اینجا مالیات منابع مختلف درآمد را به طور مختصر بررسی می کنیم.

مالیات بر درآمد کشاورزی
یکی از انواع مالیات بر درآمد، مالیات بر درآمد کشاورزی است. در حال حاضر هرگونه درآمد ناشی از فعالیت های کشاورزی اعم از دامپروری، دامداری، پرورش ماهی، پرورش زنبور عسل، صیادی، ماهیگیری و مواردی از این دست، از پرداخت مالیات معاف است.

مالیات بر درآمد حقوق
هر گاه یک شخص حقیقی برای شخص دیگری کار کند (حقیقی یا حقوقی) و در مقابل کاری که انجام می دهد حقوق و درآمد دریافت کند، مشمول مالیات بر درآمد حقوق می شود.  این نوع از مالیات در واقع قسمت مهمی از درآمدهای دولت را تشکیل می دهد. پرداخت این نوع از مالیات بر عهده کارفرمایان و به هزینه حقوق بگیران است.  در واقع کارفرمایان که میزان حقوق دریافتی کارکنان خود را می دانند، قبل از اینکه حقوق شخص را پرداخت کنند، مالیات او را کسر می کنند و به حساب دولت (خزانه) واریز می کنند. مطابق قوانین کنونی مالیاتی، هر سال مبلغی در بودجه سالانه کشور تعیین می شود. این مبلغ و کمتر از آن، از پرداخت مالیات معاف هستند.  از مازاد بر این مبلغ و تا هفت برابر آن، ۱۰ درصد مالیات کسر می شود. نسبت به مازاد این مبلغ هم ۲۰ درصد به عنوان مالیات به دولت پرداخت می شود.

مالیات بر درآمد مشاغل
منظور از درآمد مشاغل، درآمدی است که شخص حقیقی با اشتغال به مشاغل تجاری، خدماتی و پزشکی کسب می کند. در اینجا درآمدی که مبنای محاسبه مالیات قرار می گیرد عبارت از کل فروش کالا و خدمات پس از کسر هزینه ها است. نحوه تشخیص این نوع مالیات بر اساس خوداظهاری و بیان داوطلبانه مؤدی است. در واقع مبنای درآمد این افراد همان اظهارنامه ای است که باید پر کرده و تا قبل از تیرماه سال بعد به اداره امور مالیاتی محل کار خود تسلیم کنند.  اگر با استفاده از اسناد و مدارک روشن شود که شخص میزان درآمد خود را صادقانه اعلام نکرده است، اداره امور مالیاتی باید درآمدها و میزان مالیات آنها را مشخص کند.  در صورتی که شخص از پر کردن و ارسال اظهارنامه خودداری کند، سازمان امور مالیاتی، خود اقدام به تهیه اظهارنامه مالیاتی می کند و با برآورد درآمد شخص، میزان مالیات او را مشخص می کند. چنین شخصی ممکن است جریمه نیز بشود.

مالیات بر درآمد اتفاقی
منظور از درآمدهای اتفاقی، درآمدهایی مانند جایزه و معاملات بلاعوض (مثل بخشش و هبه زمینی به دیگری) است که همان طور که از نامشان پیدا است، معمولا مستمر و تکرارشونده نیستند و به صورت اتفاقی حاصل می شوند.  تمام درآمدهای حاصله از این راه نیز مشمول مالیات می شوند که میزان مالیات و نحوه پرداخت آن، بسته به نوع درآمد حاصله، می تواند متفاوت باشد.

مالیات بر درآمد املاک
در اینجا منظور از مالیات بر درآمد املاک، درآمد ناشی از اجاره املاک است. مطابق قانون، درآمد املاکی که به اجاره واگذار می شوند، پس از کسر ۲۵ درصد از مبلغ کل اجاره به عنوان هزینه ها و استهلاکات مشمول پرداخت مالیات خواهند شد. در این مورد باید توجه داشت که اگر شخص حقیقی هیچ گونه درآمدی به جز درآمد املاک (دریافت اجاره) نداشته باشد، تا میزان مبلغی که دولت در مالیات بر درآمد حقوق، از مالیات معاف می کند، در اینجا هم معاف خواهد بود و بقیه درآمد مطابق قانون مشمول مالیات بر درآمد املاک می شود.  علاوه بر اجاره، نقل و انتقال املاک هم مشمول مالیات است.

مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی
مطابق قانون از جمع درآمد شرکت های تجاری مالیات اخذ می شود. همچنین در موردی دیگر از اشخاص حقوقی (به جز شرکت های تجاری همچون مؤسسات) نیز در خصوص فعالیت های انتفاعی مالیات گرفته می شود. منظور از فعالیت های انتفاعی آن دسته از فعالیت هایی است که به هدف کسب سود انجام می شوند.

انواع مالیات های غیرمستقیم
مهمترین انواع مالیات های غیرمستقیم که در کشور ما اجرا و اعمال می شوند، عبارت حقوق و عوارض گمرکی، مالیات بر مصرف و مالیات بر ارزش افزوده است.

حقوق و عوارض گمرکی
یکی از انواع مالیات های غیرمستقیم، حقوق و عوارض گمرکی است. حقوق و عوارض گمرکی درواقع مالیات هر کشور بر صادرات و واردات کالاهای مختلف است که با نام «تعرفه های گمرکی نیز شناخته می شود.  این نوع از مالیات ها اصولا تابع سیاست های کلان بازرگانی و شرایط اقتصادی کشورها هستند و به جز اینکه یکی از راه های درآمدزایی دولت ها هستند، معمولا برای حمایت از صنایع داخلی نیز به کار گرفته می شوند.  این دسته از مالیات ها ممکن است بر اساس قیمت و ارزش کالاها یا بر اساس ویژگی ها و مشخصات آنها (مانند حجم، وزن و …) تعیین و دریافت شوند.

مالیات بر مصرف
مالیات بر مصرف مالیاتی است که مصرف کنندگان کالاهای خاص در زمان خرید آن کالا (به همراه قیمت کالا) پرداخت می کنند.  به این ترتیب هر کس که میزان بیشتری از آن کالا مصرف کند، درنهایت مالیات بیشتری نیز پرداخت می کند.  اگرچه این نوع مالیات نهایتا به وسیله مصرف کننده نهایی پرداخت می شود اما وظیفه قانونی پرداخت آن به دولت به عهده تولیدکنندگان و فروشندگان است.  مالیات بر مصرف، انواع بسیار زیادی دارد که بارزترین نمونه آن در ایران، مالیات بر مشروبات غیرالکلی ماشینی و مالیات بر دخانیات است.

مالیات بر ارزش افزوده
منظور از مالیات بر ارزش افزوده، تفاوت بین کالا و خدمات عرضه شده با ارزش کالا و خدمات خریداری شده در دوره ای مشخص است.
مالیات بر ارزش افزوده ، عرضه کالاها و خدمات و همچنین صادرات و واردات آنها را شامل می شود.  مالیات بر ارزش افزوده چند مرحله ای است و در مراحل مختلف (تولید، واردات و توزیع) از هر فعال اقتصادی به فعال اقتصادی دیگر انتقال پیدا می کند اما درنهایت هزینه آن از مصرف کننده نهایی دریافت می شود.


منبع:
http://www.hemayatonline.ir/newspaper/item/23419


نام
پست الکترونيک
پيام شما