آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۱
بازديد امروز: ۴۲
بازديد روز قبل: ۱۹۳
بازديد هفته: ۷۱۶
بازديد ماه: ۴۲۱۹
بازديد کل: ۶۲۸۳۳۲۱
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
اخبار > اخبار و رویدادهای حقوقی > ۱۳۹۷/۰۵/۱۳
۱۵۹ بازدید
 
   

به مناسب گرامیداشت روز حقوق بشر اسلامی بررسی شد تبیین حقوق بشر اسلامی فرصتی برای اثبات ناکارآمدی تعریف غربی حقوق بشر/ حقوق بشر غرب به کرامت ذاتی انسان‌ها توجهی ندارد


با بررسی سیر تحولات جهان در سالیان اخیر به این موضوع پی می بریم که منشور حقوق بشر سازمان ملل که عمری حدود ۷۰ سال دارد از ناکارآمدی فاحش برخوردار است و تدوین کنندگان و مدعیان آن از ناقضان اصلی حقوق بشر هستند؛ لذا لازم است با تبیین حقوق بشر اسلامی بر ناکارآمدی این منشور غربگرایانه مهر تایید زد.
بهتبیین حقوق بشر اسلامی فرصتی برای اثبات ناکارآمدی تعریف غربی حقوق بشر/ حقوق بشر غرب به کرامت ذانی انسان ها توجهی ندارد/ وقوع جنگ های متعدد حاکی از عدم پایبندی به منشور حقوق بشر است/ لزوم تبلیغ حقوق بشر اسلامی گزارش خبرنگار گروه حقوقی و قضایی خبرگزاری میزان، با وقوع جنگ های جهانی و کشته شدن صد ها هزار نفر، توجه ملت ها به این مسئله معطوف شد که در تمامی این جنگ ها حق و حقوق مردم به طرز ناامید کننده ای پایمال شده و انسان ها از حق و حقوق اولیه خود مثل حق حیات بازمانده اند.

این موضوع سبب شد که برای ساماندهی این وضعیت اسفناک سازمانی عهده دار مسائل بین المللی شده و به نوعی کارکردی برای حل مناقشات داشته باشد. سازمانی که بتواند مرجع تصمیم گیر برای اداره بهتر دنیا باشد. از این رو جامعه ملل شکل گرفت. اما این نهاد بین المللی هم نتوانست مانع درگیری ها شود و نهایتا با وقوع جنگ جهانی دوم شعله های جنگ بسیاری از کشور های دنیا را فرا گرفت.

با ناکارآمدی جامعه ملل باز هم جایگاه و ارزش انسان ها مورد سوال قرار گرفت که چرا حقوق انسان ها و به عبارت بهتر حقوق بشر نادیده انگاشته می شود.

این نگرش منجر به این شد که با پایان یافتن جنگ جهانی دوم موضوع حق مردم دنیا و حقوق بشر در بین اندیشمندان و صاحبنظران مجددا مورد بحث و بررسی قرار گیرد و لذا سعی شد این حقوق در چارچوب هایی بهتری مورد احترام قرار گیرد.

سال ۱۹۴۵ بود که سازمان ملل متحد با تحولی در ساختار و وظیفه تشکیل شد. سازمانی که سازمان ملل متحد نام گرفت که هدفش حفظ امنیت و صلح بین المللی، ارتقاء توسعه پایدار، دفاع از حقوق بشر و حل مشکلات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی کشور ها است.

سه سال پس از تأسیس سازمان ملل متحد، اعلامیه جهانی حقوق بشر توسط مجمع عمومی سازمان ملل تصویب شد که هدف آن برقراری تضمین حقوق و آزادی های برابر برای همه مردم بود. این اعلامیه در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ به تصویب رسید، روزی که در سراسر جهان به عنوان روز بین المللی حقوق بشر گرامی داشته می شود.

این منشور که بنابر برخی ادعا ها رکورد بیشترین ترجمه را در بین مکتوبات به خود اختصاص داده است دارای یک مقدمه و ۳۰ ماده است که قرار است حق و حقوق مردم دنیا را معرفی و از این حقوق حمایت کند.

با تصویب این منشور بین المللی که بسیاری از کشور های دنیا پای آن را امضا کرده بودند و حتی بسیاری از حقوقدان ها مفاد آن را الزام آور می دانستند به تدریج نقاط ضعف و کاستی های آن مورد توجه اهالی فن قرار گرفت و کارآمد بودن آن به خاطر عدم توجه به فرهنگ ها و ادیان زیر سوال رفت.

بسیاری از کارشناسان حقوقی، مذهبی، سیاسی و ... معتقد بودند که این منشور به بنیان های فکری و عقیدتی مسلمانان توجه نداشته و بر اساس ایدئولوژی مسیحی- یهودی به نگارش درآمده است؛ لذا به دنبال صدور اعلامیه جهانی حقوق بشر موجی از گفت وگو ها در میان متفکران مسلمان، درباره برابری، یا نابرابری بند های این اعلامیه با اصول اسلامی به راه افتاد. این موضع گیری ها گاه چنان تند می شد که شماری همه اعلامیه و بند های آن را مردود اعلام می کردند و بر این باور بودند: این حرکت با هدفِ ضربه زدن به کیان اسلام و امت اسلامی پدید آمده است.

با گسترش این دیدگاه که منشور حقوق بشر صرفا منشوری با نگاهی انسان محور است که مبانی و اندیشه های اسلام مثل توجه به توحید و خدامحوری را مورد توجه قرار نداده است در ۱۴ مرداد سال ۱۳۶۹ پنجم اوت ۱۹۹۰سازمان کنفرانس اسلامی اعلامیه ای را تحت عنوان حقوق بشر اسلامی با یک مقدمه و ۲۵ ماده به تصویب رساند.

البته این توضیح لازم است که سازمان کنفرانس اسلامی قبلاً دو اعلامیه به نام «طرح اعلامیه حقوق و تکالیف اساسی انسان در اسلام که در سال ۱۹۷۹ در مکه منتشر شده و سند دیگری به نام «طرح سندی در رابطه با حقوق بشر در اسلام که در سال ۱۹۸۱ در کنفرانس سران سازمان در طائف تصویب و منتشر شد را در زمینه حقوق بشر در اسلام به تصویب رسانده بود. در واقع اعلامیه قاهره سومین سند مصوب سازمان در این راستا و به نوعی جدیدترین و رسمی ترین اعلامیه حقوق بشر اسلامی محسوب می شود.

مبنای این اعلامیه چند تفاوت بین آن و منشور حقوق بشر است. یکی از مهمترین دلایلی که کشور های مسلمان و اندیشمندان را مجاب کرد که چنین اعلامیه ای را تدوین و تصویب کنند عدم توجه منشور سازمان ملل به جایگاه دین و خالی بودن بعد معنویت و ایمان در سطور این منشور است. به عبارت دیگر منشور حقوق بشر صرفا انسان و مادیات را محور قرار داده و از خداوند، دین و معنویات غافل شده است.

درحالی که در اسلام مبنا اراده خداوند است و سایر اراده ها در طول اراده خداوند قرار دارند و منبع حقوق بشر اسلامی نیز، وحی و دستورات خداوند است که در قرآن آمده است. اما از نظر حقوق بشر بین المللی این حقوق برخاسته از حقوق طبیعی و ذات انسان است که همراه انسان بوده است و دولت ها آن را کشف کرده اند و در نگاهی دیگر حقوق بشر، حقوقی تسلیمی است که دولت ها آن را وضع کرده اند و خودشان ضامن اجرای آن هستند.

موضوع دیگر که اعلامیه حقوق بشر اسلامی بر آن تاکید داشت بحث جایگاه انسان و نگاه به کرامت انسان است. اعلامیه اسلامی حقوق بشر تصریح می کند بر اساس شریعت اسلام، حقوق بشر ناشی از کرامت و ارزش ذاتی انسان است و نه کرامتی که توسط ذهن بشر و قلم اندیشمندان غربی تعریف و ترویج شده است.

از نظر اسلام حقوق بشر از طرف خداوند به انسان اعطا شده است، چنان که در قرآن می فرماید: ما به بنی آدم کرامت بخشیدیم که در اینجا کرامت اعطایی است و فارغ از نژاد، رنگ و قبیله، کرامت ذاتی به انسان اعطا کرده است.

به جز این مسائل بنیادی مسائل دیگری هم وجود دارد که تفاوت بین این دو اعلامیه را آشکار می کند. به عنوان مثال حرمت جنازه انسان و ممنوعیت بی احترامی نسب به آن در ماده ۲ و ممنوعیت استعمار در ماده ۱۱ اعلامیه حقوق بشر اسلامی مورد توجه قرار گرفته در حالی که این موضوعات در منشور حقوق بشر سازمان ملل جایی ندارند.

تضمین حق حیات برای انسانها، نفی بردگی، اصل برائت، احترام به زندگی خصوصی، حمایت از مالکیت معنوی، حق پناهندگی و... از جمله اشتراکات این دو اعلامیه هستند که بر اصول یاد شده تاکید دارند.

شاید مهم ترین نکته ای که در اعلامیه جهانی حقوق بشر نادیده گرفته شده است، احترام به ادیان و فرهنگ های به حق و معتبر موجود در عرصه جهانی است.

اساس و مبنای حقوق بشر در دیدگاه اسلامی عبارت است از خدامحوری و توحید، در حالی که، حقوق بشر جهانی از چشم انداز انسان محوری تدوین شده است.

اکنون که حدود ۷۰ سال از عمر منشور حقوق بشر سازمان ملل میگذرد به ذهن هر فرد آزادی طلب و حق جو این سئوال مطرح می شود که آیا این منشور توانسته است به هدف اصلی خود یعنی تامین امنیت و برقراری صلح دست یابد یا نه؟

بدون هیچ شک، شبهه و تردیدی همه افراد صاحب نظر در این حوزه بر این باورند که نه تنها این منشور قدمی در این مسیر برنداشته بلکه صرفا ابزاری بوده برای دست درازی به حقوق مردم.

دلایل و مستندات بسیاری وجود دارد که بر این ادعا صحه می گذارد. پایمال شدن حق و حقوق مردم فلسطین که اتفاقاً توسط دولت های مدعی حقوق بشر مورد حمایت قرار گرفت از مهمترین موضوعاتی است که بر ابزار بودن این منشور مهر تایید می زند. چون براساس اعلامیه جهانی حقوق بشر (دسامبر ۱۹۴۸) هر انسانی حق تعیین سرنوشت خود را دارد، ولی فلسطینی ها براساس موافقتنامه اسلو باید برای به دست آوردن این حق، مذاکره کنند.

جنگ های مختلفی که پس از سال ۱۹۴۸ در جهان رخ داد، نظیر جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس، تجاوز به خاک سوریه، یمن، افغانستان، ایجاد داعش، حمایت از جنایت های عربستان در یمن، دخالت در امور دیگر کشورها، تبعیض، نژاد پرستی و ده ها مثال دیگر از جمله دلایلی هستند که گویای این حقیقت است که منشور حقوق بشر سازمان ملل نه تنها کارآمد نبوده بلکه به شدت نیازمند اصلاح در ماهیت و محتوا دارد.

از این رو لازم است که کشور های دنیا با کشیدن خط بطلانی بر این منشور به فکر تدوین منشوری جدید، کامل، شفاف و بدون ابهام باشند که همه حقوق افراد، ملل و ادیان را به معنای واقعی و نه در کلمه و کاغذ رعایت کند.

همچنین لازم است کشور های اسلامی با تبلیغ و ترویج و تکثیر فرهنگ اسلامی، حقوق بشر اسلامی را برای سایر دول و ملل تبیین کرده و حق پایمال شده خود را در تدوین سند حقوق بشر اسلامی محفوظ نگه دارند؛ لذا روز ۱۴ مرداد که در تقویم ایران با عنوان روز حقوق بشر اسلامی به ثبت رسیده است فرصت مناسبی است که کشور جمهوری اسلامی ایران دستاورد های حقوق بشر اسلامی خود را برای جهانیان تبیین کرده و در موضعی قدرتمندانه بر طبل سیاسی بودن منشور حقوق بشر بکوبد.

لازم است ایدئولوژی حقوق بشر اسلامی که حتی حیوانات و گیاهان هم از اجر و قرب برخوردار هستند به سمع و نظر مردم دنیا برسد تا جهانیان بدانند که کشور ایران نه تنها ناقض حقوق بشر نیست بلکه یکی از حامیان اصلی حقوق بشر واقعی و نه حقوق بشر غربی است.


منبع:
http://www.mizanonline.com/fa/news/441457


نام
پست الکترونيک
پيام شما