آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۱
بازديد امروز: ۱۸
بازديد روز قبل: ۲۳۱
بازديد هفته: ۲۷۶۶
بازديد ماه: ۷۰۲۱
بازديد کل: ۶۲۸۱۸۴۴
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
دیدگاه های حقوقی > حقوق اساسی > ۱۳۹۶/۰۹/۱۸
۲۵۹ بازدید
 
   

گام بزرگ در اجرای عدالت با دادسراها و دادگاه های تخصصی


یکی از برنامه ها و اقداماتی که از ابتدای ریاست آیت الله صادق آملی لاریجانی بر دستگاه قضا، به طور جدی در دستور کار قرار گرفته، تخصصی کردن رسیدگی ها در دادسراها و دادگاه هاست؛ موضوعی که به اذعان بسیاری از کارشناسان و وکلا، دستگاه قضا به درستی به آن توجه کرده و در این راستا گام برداشته است.
امروزه دامنه جرایم بسیار زیاد و متنوع است؛ از جرایم مالی و اخلاقی گرفته تا جرایمی همچون قتل و سرقت مسلحانه و توهین و افترا.  قطعاً نه تنها اطلاعات قضات بلکه هیچ فرد دیگری، به وسعت تمامی جرایم نیست اما قضات بنا به تکلیف قانون باید به همه اتهامات رسیدگی کنند. چنین وظیفه سنگینی زمانی درست انجام می شود که قاضی رسیدگی کننده دارای اطلاعات کافی باشد. اطلاعاتی که صرفا شامل مسایل حقوقی نمی شود و در هر حوزه ای بسته به نوع جرم باید اطلاعات دیگری هم داشته باشد. اینجاست که بحث تشکیل دادسراهای تخصصی به عنوان راه حلی برای افزایش دقت در رسیدگی ها به میان می آید و بیش از پیش ضرورت می یابد. در ماده ۲۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۹۲ نیز آمده است که  به تشخیص رئیس قوه قضائیه، دادسراهای تخصصی از قبیل دادسرای جرائم کارکنان دولت، جرائم امنیتی، جرائم مربوط به امور پزشکی و دارویی، رایانه ای، اقتصادی و حقوق شهروندی زیر نظر دادسرای شهرستان تشکیل می شود.

  تخصصی کردن رسیدگی ها
حجت الاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی اژه ای سخنگوی قوه قضاییه، ۳۰ خرداد ماه امسال در نشستی خبری به مناسبت هفته قوه قضاییه، در تشریح دستاوردها و اقدامات دستگاه قضا به تخصصی کردن رسیدگی ها اشاره کرد و گفت: یکی از اقداماتی که در سال ۹۵ برای ارایه خدمات بهتر به مردم و مراجعه کنندگان به دستگاه قضایی انجام شد، تخصصی کردن رسیدگی به پرونده های حقوقی و کیفری بود. معاون اول قوه قضاییه اظهار کرد که دستگاه قضا تلاش کرده شعبات در حد امکان پرونده هایی همچون قاچاق کالا، مواد مخدر، مسایل محیط زیست، کشتیرانی و هوا و فضا و امور پولی و بانکی به صورت تخصصی رسیدگی شود.

  ایجاد ۱۶ دادسرای تخصصی در تهران
دادستانی تهران از جمله دادسرهایی است که تمرکز بر تخصص گرایی و رسیدگی تخصصی را به طور جدی در دستور کار قرار داده و امروز ۱۶ دادسرای تخصصی در ارتباط با اموری همچون انفال و شهرداری، پولی و بانکی، فرهنگ و رسانه، سرقت، جرایم امنیتی، راهور، جرایم رایانه ای، بین الملل، اطفال و نوجوانان، کارکنان دولت، جنایی و ویژه قتل، اقتصادی، ارشاد، انقلاب و پزشکی و دارویی تشکیل شده است.  عباس جعفری دولت  آبادی دادستان تهران تفکیک دادسراها را تحولی مثبت در تخصص گرایی برای رسیدگی به جرایم عنوان می کند و می گوید که تخصصی شدن دادسراها گامی مهم برای کاهش اطاله دادرسی، شناخت تنگناها و انسداد مبادی بروز جرم است که با توسعه امکانات و نیروی انسانی می توان بیش از این به تخصصی شدن رسیدگی ها کمک کرد.

  آموزش قضات برای قضاوت در جرایم تخصصی
در برخی استان های کشور که امکاناتی همچون کمبود نیروی انسانی و فضای فیزیکی اجازه راه اندازی دادسراها و دادگاه های تخصصی را نمی دهد، دادگستری ها در راستای سیاست های رییس دستگاه قضا، اقدام به ایجاد شعب تخصصی کرده اند.  هادی هاشمیان رییس کل دادگستری استان گلستان در همین ارتباط با اشاره به اینکه در دادگاه ها و دادسراهای این استان شعب تخصصی ایجاد شده است می گوید: در ارتباط با موضوعات مختلف از جمله جرایم خشن، منابع طبیعی و حقوق عامه در محاکم استان گلستان شعب تخصصی راه اندازی شده است. به عنوا مثال در بخشی از استان، مشکلاتی از قبیل عدم توجه به حقوق عامه در زمینه موقوفات وجود دارد که برای حل این معضل، شعب تخصصی ایجاد کرده ایم.
وی درباره لزوم راه اندازی شعب تخصصی می افزاید: همه قضات در همه رشته ها تخصص کامل ندارند بنابراین نیازمند آموزش های خاص در زمینه های مختلف هستند. به عنوان مثال کسانی که در جرایم فضای مجازی قضاوت می کنند باید به طور کامل نسبت به آن آشنایی داشته باشند؛ بر همین اساس، برگزاری کلاس های ویژه ای برای قضاتی که در رشته های تخصصی قضاوت می کنند، در نظر گرفته شده است.  این مسئول تاکید می کند: در سال های اخیر راه اندازی شعبه های تخصصی کمک کرده تا احکام به صورت تخصصی صادر شود و در نتیجه اتقان آرا افزایش یافته است.

  استفاده از مجازات جایگزین حبس
استان کهگیلویه و بویر احمد از دیگر استان هایی است که در راستای ایجاد شعب تخصصی، اقدامات لازم را انجام داده است؛ حجت الاسلام غلامرضا مزارعی رییس کل دادگستری این استان به تقسیم بندی دادگاه های بدوی و تجدیدنظر کهگیلویه و بویراحمد بر مبنای تخصص اشاره کرده و می گوید: در عرصه اراضی ملی و طبیعی در استان، دو شعبه تخصصی ایجاد شده که این شعب به جای صدور مجازات حبس از مجازات های جایگزین استفاده می کنند. به عنوان مثال کاشتن نهال برای فردی که اقدام به قطع درختان کرده است از جمله این موارد محسوب می شود.
وی با اشاره به نقش دادگاه و دادسراهای تخصصی در کاهش جرم می افزاید: در ارتباط با جرایم خشن نیز شعب ویژه و تخصصی در استان تشکیل و موجب شده رسیدگی به پرونده های جرایم خشن در کمترین زمان ممکن و با بیشترین دقت، همراه باشد. 
رییس کل دادگستری کهگیلویه و بویر احمد با تاکید بر گسترش شعب تخصصی رسیدگی به جرایم تصریح می کند: شعب تخصصی علاوه بر افزایش سرعت و دقت در رسیدگی  ها، موجب کاهش پرونده های قضایی و در نتیجه کاهش جمعیت کیفری زندان ها می شود زیرا در این شعب، مجازات ها بر مبنای دقیق صادر و همین موضوع سبب می شود اعمال مجازات به صورت موثر باشد .
بر اساس این گزارش، تجربه نشان داده، تخصصی شدن رسیدگی ها در دادسرا و دادگاه ها، ضمن افزایش اتقان آرای محاکم، موجب کاهش اطاله دادرسی و در نتیجه افزایش رضایت مندی مردم از قوه قضاییه می شود. به عنوان مثال کمتر پیش می آید که یک پرونده با صدور کیفرخواست از دادسرای تخصصی به دادگاه ارسال شود و دادگاه به کیفرخواست یا تحقیقات دادسرا ایراد بگیرد زیرا در تحقیقات دادسراهای تخصصی، همه جوانب امر مورد توجه قرار می گیرد.
البته یکی از محدودیت بزرگ در ایجاد دادسرا و دادگاه های تخصصی، کمبود نیروی قضایی و فضای فیزیکی است که برطرف شدن این مشکلات نیازمند توجه و مساعدت ویژه دولت و مجلس در افزایش بودجه عمرانی قوه قضاییه و جذب قضات جدید است.


منبع:
www.hemayatonline.ir/newspaper


نام
پست الکترونيک
پيام شما