آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۴
بازديد امروز: ۳۵۹
بازديد روز قبل: ۴۹۹
بازديد هفته: ۳۰۳۹
بازديد ماه: ۳۷۵۰
بازديد کل: ۶۲۷۸۹۱۴
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
بانك موضوعات پژوهشي > سياسي و امنيتي > ۱۳۹۲/۰۷/۰۲
۲۶۴ بازدید
 
   

تحلیل رفتارهای بین المللی در قبال سوریه


مخالفت پارلمان انگلیس با جنگ علیه سوریه ائتلاف سنتی واشنگتن- لندن را متزلزل کرده و آمریکا را در جنگ علیه سوریه تنها گذاشته است
پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: متعاقب تشدید جنگ روانی و سیاسی علیه دمشق از سوی ایالات متحده آمریکا و متحدان کاخ سفید، شاهد شکل گیری معادله ای تازه و در عین حال پیچیده در سوریه هستیم. تشکیل ائتلاف"واشنگتن-پاریس" جهت حمله احتمالی به سوریه از یک سو و مخالفت پارلمان انگلیس و دولت آلمان با مشارکت در این حمله پرهزینه و بی نتیجه از سوی دیگر منجر به تضعیف آشکار موقعیت بین المللی آمریکا شده است. اعلام مخالفت سناتورهای مطرح حزب جمهوریخواه آمریکا مانند جان مک کین و لیندسی گراهام با راه اندازی جنگ محدود واشنگتن علیه دمشق نیز شرایط را به ضرر اوباما تغییر داده است. نظرسنجی های صورت گرفته در آمریکا، انگلیس، فرانسه،آلمان و دیگر کشورهای جهان نیز به خوبی بیانگر مخالفت افکار عمومی دنیا با راه اندازی یک جنگ جدید در نظام بین الملل است. در چنین شرایطی تجزیه و تحلیل رفتار ۵ کشور آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین و روسیه لازم به ذکر است. تحلیل رفتار کشورهای کلیدی اروپا در کوران حوادث مهم و تعیین کننده می تواند معرف استراتژیهای کلان آنها در قبال جامعه جهانی باشد. رفتار چین و روسیه نیز به عنوان دو عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز در این کارزار نقش مهم و تعیین کننده ای خواهد داشت.
 
شکست کامرون در کپی برداری از بلر
 
بدون شک مهم ترین رویدادی که معادلات جنگ افروزی واشنگتن در دمشق را تا حدود زیادی تغییر داد، رأی منفی مجلس عوام انگلیس به مداخله نظامی در سوریه بود. این رای منفی، که در نوع خود غیر قابل پیش بینی و غیر منتظره بود، منجر به عقب نشینی اجباری دیوید کامرون و حزب محافظه کار انگلیس از حضور نظامی در سوریه شد. از هم پاشیده شدن ائتلاف سنتی "آمریکا-انگلیس" در جنگ با سوریه سبب شد تا باراک اوباما عملا از همراهی و حمایت متحد سنتی واشنگتن محروم بماند.
 
 مجلس نمایندگان انگلیس با ۲۸۵ رای مخالف در برابر ۲۷۲ رای موافق با طرح دولت دیوید کامرون، نخست وزیر این کشور مخالفت کرد. رای مجلس عوام که از آن به عنوان یک شکست سنگین برای سیاست خارجی دیوید کامرون نام برده شده است، مانع از شرکت انگلیس در اقدام نظامی احتمالی آمریکا و متحدانش علیه حکومت بشار اسد می شود. فیلیپ هاموند، وزیر دفاع انگلیس در واکنش به رای منفی مجلس عوام اعلام کرده است که  نپیوستن انگلیس به اقدام نظامی علیه حکومت سوریه مانع از انجام آن نخواهد شد ولی آمریکا و متحدانش را مأیوس خواهد کرد. دیوید کامرون و دیگر مقامات دولتی انگلیس معتقدند که رای منفی پارلمان منجر به خدشه دار شدن مناسبات دو جانبه واشنگتن -لندن خواهد شد.
 
این در حالیست که  با وجود عصبانیت و ناامیدی دولت انگلیس و بسیاری از نمایندگان حزب محافظه کار، بسیاری از ژنرال های این کشور که رهبری ارتش انگلیس را به عهده داشته اند، معتقدند که عدم حمله نظامی به سوریه درست ترین تصمیم است. به عنوان مثال ژنرال لرد دانات، فرمانده سابق ارتش که رهبری نیروهای این کشور را در جنگ های عراق و افغانستان بر عهده داشت، رای منفی مجلس عوام را به عنوان پیروزی عقل سلیم و دموکراسی توصیف کرده و خواستار تجدیدنظر اوباما در حمله به سوریه شده است. در مقابل، تونی بلر به عنوان نسخت وزیر انگلیس نسبت به اقدام اخیر مجلس عوام انگلیس ابراز ناخرسندی کرده است.
 
بدین ترتیب دیوید کامرون و همراهانش در دولت ائتلافی( متشکل از دو حزب لیبرال دموکرات و محافظه کار) عملا در کپی برداری از تونی بلر ناکام ماندند. در دوران نخست وزیری تونی بلر شاهد همراهی مطلق لندن با دو جنگ افغانستان و عراق بودیم. نکته جالب توجه اینکه بسیاری از اعضای حزب کارگر( حزب متبوع تونی بلر) نیز این بار به ورود انگلیس به میدان جنگ با سوریه مخالفت کردند. در خصوص مخالفت مجلس عوام انگلیس با جنگ سوریه تحلیلهای متعددی ارائه شده است. در این میان تحلیل روزنامه گاردین بیش از هر مورد مشابهی جلب توجه می کند:
 
"مخالفت غیرمنتظره پارلمان بریتانیا با طرحی که راه را برای مشارکت انگلیس در اقدام نظامی علیه سوریه، هموار می کرد، برنامه های «باراک اوباما» برای حمله هوایی به سوریه را به هم ریخت. اوباما مجبور شده است گزینه نامطلوب اقدام نظامی یکجانبه علیه «بشار اسد» را مورد بررسی قرار دهد. علی رغم اینکه حمایت انگلیس پیش نیاز حمله آمریکا نبود، اما دولت اوباما حالا بدون حمایت متحد وفادار خود که همواره و در هر جنگی این کشور را همراهی می کرد، تنها مانده است."
 
بسیاری از تحلیلگران مسائل انگلیس معتقدند که سابقه منفی دولت تونی بلر در جنگ عراق و هزینه های سنگین حضور نظامی انگلیس در افغانستان و عراق سبب شده است تا مجلس عوام این بار تسلیم &#۶۵۵۳۳;&#۶۵۵۳۳;فکار عمومی شده و به راه اندازی یک جنگ تازه در منطقه تن ندهد.
 
اولاند؛سیاستمداری  با چشمان بسته
 
فرانسوا اولاند و حزب سوسیالیست فرانسه را می توان تنها حامیان اروپایی ایالات متحده آمریکا در حمله نظامی به سوریه خواند.اقدام اولاند در حمایت از جنگ آمریکا علیه سوریه، منجر به بروز خشم و نارضایتی شهروندان فرانسوی و بسیاری از احزاب و گروههای سیاسی شده است. روزنامه پرشمارگان "لوپاریزین" کاریکاتور اولاند را سوار بر قایقی تنها در دریای مدیترانه نشان می دهد. برخی از روزنامه های فرانسه هم این موقعیت الیزه را نتیجه تندروی اولاند، بدون تحلیل رفتار متحدان خود و افکار عمومی دانسته اند. در این میان حزب سوسیالیست فرانسه افکار عمومی این کشور را نیز نادیده گرفته و به همراهی با واشنگتن روی آورده است. نکته ای که وجود دارد این که فرانسه همواره در صدد ایجاد فرصتی بوده است که بتواند شاکله مناسبات سنتی لندن-واشنگتن را به هم ریخته و خود را جایگزین انگلیس کند. برخی تحلیلگران معتقدند که اولاند تصور می کند هم اکنون چنین فرصتی برای پاریس به وجود آمده که خود را به عنوان اصلی ترین شریک اروپایی آمریکا معرفی کند. این در حالیست که رئیس جمهور فرانسه این اقدام را به قیمت تقابل علنی با ملت خود صورت داده است!
 
۶۴ درصد مردم فرانسه در یک نظرسنجی اعلام کرده اند مخالف ورود فرانسه به جنگ بر ضد سوریه هستند. مخالفت ها در فرانسه به گونه ای است که حتی بسیاری از مردم این کشور از گفتگو با رسانه ها درباره دخالت نظامی اجتناب می کنند.
 
دخالت نظامی فرانسه در سوریه، آن هم در حالی که پاریس از ابتدای سال ۲۰۱۳ میلادی تا کنون به یکی از کانونهای اقتصادی آسیب پذیر اروپا تبدیل شده است، حکم خودکشی سیاسی اولاند را دارد. تصمیم گیری اخیر اولاند در خصوص حمله به سوریه بار دیگر منجر به کاهش محبوبیت وی شده است. اولاند به زیر خط قرمز رسیده است و محوبیت کافی را برای حضوری موثر در رأس معادلات سیاسی و اجرایی پاریس ندارد. همین شرایط سبب خواهد شد تا رئیس جمهور فرانسه با دستانی بسته تر به مسیر خود در کاخ الیزه ادامه دهد.
 
فرانسوا فیون نخست وزیر اسبق فرانسه از حزب راست این کشور و ژان فرانسوا کوپه ، رهبر حزب راست "او ام پ" طی واکنشی زودهنگام در این زمینه نسبت به هرگونه پیامد و خطرات ناشی از یک مداخله نظامی در سوریه از سوی فرانسه به اولاند هشدار داده اند.
 
سران احزاب سیاسی اصلی فرانسه -بویژه با عقب نشینی انگلیس از ردیف کشورهای طراز اول مبتکر مداخله نظامی غرب در سوریه- تصمیم یکجانبه اولاند برای پیوستن به آمریکا در حمله به مواضع سوریه را به باد انتقاد گرفته و از وی خواسته اند به مثابه آمریکا این موضوع را به رأی نمایندگان پارلمان کشور بگذارد.
 
احتیاط ناخواسته مرکل در قبال  سوریه
 
سرانجام پس از اتخاذ برخی مواضع دوگانه اولیه از سوی دولت آنگلا مرکل، برلین مخالفت خود را با مشارکت نظامی در سوریه اعلام کرده است. بروز این مخالفت تا حدودی برای برخی اروپاییان غیر قابل پیش بینی بود! آنگلا مرکل و حزب دموکرات مسیحی آلمان، علی رغم تعلق خاطری که به ایالات متحده آمریکا حس می کنند، این بار به دلیل در پیش بودن رقابت های انتخابات سراسری، از حضور در جنگ احتمالی با سوریه اجتناب کرده اند.
 
صدر اعظم آلمان به خوبی می داند که در برهه حساس فعلی، هر گونه حمایت برلین از جنگ افروزی در سوریه، به معنای از دست رفتن آرای حزب حاکم دموکرات مسیحی (و احزاب ائتلافی) و پیروزی احزاب مخالف (سوسیال دموکراتها و حزب سبز) خواهد بود. طبق نظرسنجی های یک شبکه تلویزیونی آلمانی، ۵۸ درصد از آلمانی ها مخالف اقدام نظامی علیه سوریه هستند. همزمان با تلاش آمریکا برای یافتن همپیمانانی جهت حمله به سوریه، چند روز قبل وزارت خارجه آلمان اعلام کرد برلین در حمله احتمالی به سوریه مشارکت نمی کند. با این وجود مقامات آمریکایی هنوز در انتظار اظهار نظر مستقیم و صریح آنگلا مرکل در خصوص مشارکت در جنگ احتمالی با سویه بودند. این انتظار به سرعت به پایان رسید اما نتیجه آن برای کاخ سفید مطلوب نبود!
 
 صدر اعظم آلمان با تاکید بر اینکه برلین در اقدام نظامی احتمالی علیه سوریه شرکت نخواهد کرداعلام کرده است که هنوز امیدها برای دستیابی به انسجام در شورای امنیت سازمان ملل برای واکنش قاطع به استفاده از سلاح شیمیایی در سوریه را از دست نداده  و برای این منظور تلاش خواهد کرد. مرکل در این خصوص می گوید:
 
"در حد امکان همه تلاش خود را انجام خواهیم داد در روزهای باقیمانده تا اقدام احتمالی آمریکا علیه سوریه، پاسخ مشترکی از سوی جامعه بین المللی دراین رابطه بدست آوریم. ما باید از کوچک ترین فرصت نیز برای این منظور استفاده کنیم. "
 
با این حال مرکل سعی می کند به صورت همزمان از رویکرد دو کشور چین و روسیه نیز در قبال بحران سوریه انتقاد کند تا بتواند نظر مساعد برخی طرفداران جنگ در آلمان را نیز در انتخابات سراسری پیش رو به دست بیاورد.اخیرا  «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان در گفت وگو با روزنامه آلمانی «آوگزبورگرآلگماینه» ضمن انتقاد از رویکرد روسیه و چین در مخالفت با اقدام نظامی غرب علیه سوریه، چنین عاملی را دلیلی برای تضعیف سازمان ملل دانست.
 
روسیه و چین از آغاز مارس ۲۰۱۱  به سه قطعنامه که به دنبال آن فشار بر «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه افزایش می یابد را وتو کرده اند. این دو کشور همچنین با تلاش های غرب برای مداخله نظامی در سوریه نیز مخالف هستند.
 
علی رغم اینکه  اظهارات مرکل در خصوص بحران سوریه مواضع بین المللی او محسوب می شود، اما این مواضع مصرفی داخلی و انتخاباتی دارد. سایه انتخابات سراسری آلمان بر سر مرکل و حزب دموکرات مسیحی به اندازه ای سنگین است که هر گونه رفتار و گفتار داخلی و بین المللی آنها را تحت الشعاع خود قرار می دهد.
 
حمایت  کاخ کرملین از حکومت دمشق
 
حمایت های کاخ کرملین از دولت دمشق همچنان ادامه دارد. اخیرا برخی منابع به نقل از مقامات روسی در خصوص  واکنش مسکو نسبت به هرگونه ماجراجویی علیه سوریه هشدار دادند. ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به خوبی نسبت به آرایش سیاسی و استراتژیک شکل گرفته در خاورمیانه آگاه است. مقامات روسی به این نتیجه رسیده اند که روسیه بخشی از پازل بزرگ واشنگتن، ناتو و اتحادیه اروپا در خاورمیانه محسوب می شود و از این رو هرگونه امتیازدهی و کوتاه آمدن در قبال این مسئله مترادف با تضعیف موقعیت مسکو در نظام بین الملل خوا&#۶۵۵۳۳;&#۶۵۵۳۳;د بود. بر این اساس پوتین حمایت های قاطعانه ای را از حکومت بشار اسد صورت داده است.
 
وزارت خارجه روسیه در برهه فعلی رفتار مقامات اروپایی را نیز به صورت کامل رصد می کند. به عنوان مثال مسکو  از مخالفت پارلمان انگلیس با اقدام نظامی علیه سوریه استقبال کرده و حمله به سوریه را تهدیدی برای «نظم جهانی» توصیف کرده است.
 
نکته دیگر اینکه روسیه اطلاعات و داده های ایالات متحده آمریکا در خصوص استفاده از سلاح شیمیایی در حومه دمشق را نادرست  و آن را بهانه ای برای ماجراجویی های غرب در دمشق می داند. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه تاکید کرده است که  مسکو و پکن خواهان حل و فصل مسایل جاری سوریه و بحران این کشور از راه سیاسی هستند.
 
لاوروف در این خصوص می گوید:
 
" اطلاعاتی که آمریکا درباره بکارگیری سلاح شیمایی در سوریه به روسیه ارایه داد، چیز ملموسی نبود.... چیزهایی که به ما نشان داده شد، شفاف نبودند و در آن نقشه، محل جغرافیایی یا اسمی وجود نداشت. مدارک ارایه شده نشان نمی داد که نمونه ها توسط افراد حرفه ای تهیه شده باشند. در مدارک ارایه شده همچنین هیچ گونه تفسیری درباره اینکه تصاویر ارایه شده در فضای اینترنت شک و تردید جدی کارشناسان را برانگیخته است، وجود نداشت. "
 
موضوع بعدی به سیاست مهار تحرکات نظامی آمریکا در دریای مدیترانه باز می گردد. در این خصوص نیز کاخ کرملین سعی در مهار تحرکات آمریکا دارد. وزارت دفاع سوریه اخیرا  نسبت به تبعات اعزام ناوهای آمریکایی به ساحل سوریه، هشدار داد و اعلام کرد این اقدام بر اوضاع منطقه تاثیرات منفی دارد.
 
«اولگ دگایف» سخنگوی وزارت دفاع روسیه در واکنش به اعزام چند ناوشکن و ناو هواپیمابر آمریکایی به مدیترانه، گفت این اقدام موجب تشدید درگیری ها در سوریه می شود.
 
دگایف در این خصوص معتقد است که  وزارت دفاع روسیه با دقت تلاش ها برای برهم زدن صلح را رصد می کند.
 
آمریکا در چند هفته اخیر و بعد از مطرح کردن گزینه نظامی علیه سوریه، دو ناو هواپیمابر و چهار ناوشکن خود را به نزدیکی ساحل سوریه اعزام کرده است. فرانسه متحد آمریکا در اقدام نظامی احتمالی هم یک ناو هواپیمابر به این منطقه فرستاده است.
 
تاکید چین بر نقش سازمان ملل متحد در حل بحران سوریه
 
حکومت چین ضمن آنکه بارها مخالفت خود را با دخالت نظامی در سوریه اعلام کرده است، سعی دارد در برهه فعلی با تاکید بر لزوم نقش آفرینی شورای امنیت در بحرانهای بین المللی در مقابل اقدام نظامی احتمالی آمریکا در قبال دمشق ایستادگی کند. چین از این طریق بر عدم مشروعیت بین المللی هرگونه اقدام نظامی آمریکا تکیه می کند. وزارت خارجه چین ضمن مخالفت با اقدام نظامی یکجانبه علیه سوریه تاکید کرده هر اقدامی از سوی جامعه بین المللی باید بر اساس منشور سازمان ملل و هنجارهای روابط بین الملل باشد. چین بارها تاکید کرده است که با استفاده از هرگونه سلاح شیمیایی مخالف است و خواستار تحقیقات مستقل و عینی در این زمینه توسط سازمان ملل است.
 
از سوی دیگر، چین هرگونه مداخله نظامی در سوریه را عامل و فاکتوری نامطلوب می داند که صرفا منجر به بدتر شدن اوضاع و تشدید دامنه درگیریها در خاورمیانه می شود. بنابر  گفته وزیر امور خارجه چین، نباید برای اقدام شورای امنیت سازمان ملل علیه سوریه تا پیش از تکمیل تحقیقات بازرسان این سازمان در خصوص استفاده از تسلیحات شیمیایی در سوریه شتابزده عمل کرد و اقدام یک طرفه هیچ کمکی به حل مشکلات نخواهد کرد.
 
"وان&#۶۵۵۳۳;&#۶۵۵۳۳;ی یی" در این خصوص تاکید کرده است که  پیش از مشخص شدن نتیجه این تحقیقات، همه طرف ها باید از پیش بینی نتایج خودداری کرده و به هیچ وجه شورای امنیت سازمان ملل را به سوی اقدام عجولانه سوق ندهند. پکن صرفا حل بحران سوریه با استناد به راهکارهای سیاسی را مدنظر قرار داده است.
 
چین نیز مانند روسیه از اصلی ترین مخالفان بروز هرگونه جنگ در سوریه است. با این وجود پکن سعی می کند از طریق "تاکید بر نقش سازمانهای بین المللی" مخالفت خود را با این مسئله بروز دهد. به عبارت بهتر، هدف دو کشور چین و روسیه جلوگیری از جنگ در سوریه است اما ابزارها و روشهای این دو برای رسیدن به چنین هدفی با یکدیگر تفاوت دارد./


منبع:
فخرالدين اسدي
www.basirat.ir


نام
پست الکترونيک
پيام شما