آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۱
بازديد امروز: ۳۷
بازديد روز قبل: ۴۱۳
بازديد هفته: ۳۰۴۰
بازديد ماه: ۶۷۹۰
بازديد کل: ۶۲۸۱۶۳۲
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
مقالات حقوقي > آيين دادرسي مدني > ۱۳۹۱/۰۲/۱۲
۸۵۹ بازدید
 
   

معاینه و تحقیق محلی


مواد ۲۴۸ تا ۲۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی به قرار معاینه محل و تحقیق محلی اختصاص یافته است و برابر آن دادگاه می تواند رأساً یا به درخواست هریك از اصحاب دعوا قرار معاینه محل را صادر نماید.موضوع قرار و وقت اجرای آن باید به طرفین ابلاغ شود. قرار معاینه محل از جمله قرارهای اعدادی است؛ یعنی با اجرای این قرار، پرونده آماده صدور رأی می شود و دادگاه می تواند از آن عدول كند. این قرار اغلب در مواردی صادر می شود كه دعوا متوجه اموال غیرمنقول باشد. با این حال گاهی در مورد اختلاف در اموال منقول نیز ممكن است قرار معاینه محل صادر شود. دادگاه در صدور قرار معاینه محل آزاد است و اجرای این قرار برای به دست آوردن اماره -كه مستند رأی دادگاه قرار خواهد گرفت- صورت می گیرد. ماده ۱۳۲۱ قانون مدنی اماره را چنین تعریف می كند: <اماره عبارت از اوضاع و احوالی است كه به حكم قانون یا در نظر قاضی دلیل بر امری شناخته می شود.> اماره بر ۲ گونه است؛ نخست، اماره قانونی و دوم، اماره قضایی. درجه ارزش اماره قضایی را قانون به نظر دادرس واگذار كرده است تا چنانچه از اوضاع و احوال موجود در خارج، حقیقت امر را به دست آورد، به استناد آن حكم دهد. این امر برخلاف اماره قانونی است كه برابر ماده ۱۳۲۲ قانون مدنی، قانون آن را دلیل بر امری قرار داده و نظر دادرس در این اماره تأثیری ندارد.(۱) این قرار در پرونده های مهم و اختلافات ملكی كارساز بوده و به بسیاری از مجهولات پاسخ می دهد و دایره تحقیق دادرس را از قانون و چهاردیواری دادگاه به تحقیقات میدانی و طبیعت می برد و بر استحكام رأی دادگاه می افزاید. راستی حركت در ناهمواری های طبیعت و معاینه آن و تحقیق پیرامونی راه را می گشاید و هموار می نماید. این قرار از اهمیت بسیاری برخوردار می باشد كه قانون گذار در ذیل ماده ۲۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی به آن اشاره كرده است؛ مگر این كه مبنای رأی دادگاه، معاینه و تحقیقات محلی باشد. در این صورت، اجرای قرارهای مذكور باید توسط قاضی صادركننده رأی صورت گیرد یا گزارش مورد وثوق دادگاه باشد. در برخی دعاوی، دادرس امور موضوعی را با مشاهده و بررسی شخصی و مستقیم خود بهتر و دقیق تر درك می نماید تا از طریق آگاهی ها و توضیحاتی كه دیگران در اختیار او قرار می دهند. از سوی دیگر، در برخی دعاوی برای تشخیص درستی یا نادرستی ادعا، لازم است دادگاه از وضعیت عینی و ملموس موضوع آن آگاهی داشته و آن را لحاظ نماید.(۲) در معاینه محل باید صورت جلسه ای دقیق كه مطلعان، طرفین و دادرس آن را امضا كرده باشند، تنظیم گردد. این قرار با حضور طرفین كه از قبل وقت و محل قرار به آنان ابلاغ شده، اجرا می گردد و عدم حضور یكی از آنها مانع اجرای قرار دادگاه نمی باشد؛ اما چنانچه طرفین دعوا و یا یكی از آنها از وقت اجرای قرار آگاه نباشند، قرار اجرا نخواهد شد.(۳) اطلاعات حاصل از تحقیق و معاینه محل از امارات قضایی محسوب می گردد كه ممكن است موجب علم یا اطمینان قاضی دادگاه یا مؤثر در آن باشد.اگر قرار معاینه محل كه توسط دادرس دادگاه اجرا می شود، با حضور كارشناس مربوطه انجام پذیرد و دادرس نظریات كارشناس را نیز اخذ نماید و توضیحات وی را بشنود، بر استحكام تحقیق می افزاید.   


منبع:
نويسنده : مقدمي‌، معاونت آموزشي دادگستري كل استان زنجان
1- امامي، سيد حسن؛ حقوق مدني، جلد ششم، ص 2432- شمس، عبدالله؛ آيين دادرسي مدني، جلد سوم، ص 3523- مهاجري، علي؛ شرح قانون آيين دادرسي مدني، جلد دوم، ص 23
www.vekalat.org


نام
پست الکترونيک
پيام شما