آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۴
بازديد امروز: ۱۱۰
بازديد روز قبل: ۴۰۱
بازديد هفته: ۳۱۲۶
بازديد ماه: ۶۳۷۷
بازديد کل: ۶۲۸۱۲۹۲
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
مقالات حقوقي > حقوق محيط زيست > ۱۳۸۷/۱۱/۱۳
۳۱۷ بازدید
 
   

محیط زیست،توسعه وحقوق بشر در چین (مطالعه موردی دفن زباله های خارجی در چین)


مقدمه مترجم
مشكلات زیست محیطی در قرن حاضر مسائل فراوانی را تحت الشعاع خود قرار داده است كه می توان به چالش این مشكلات با مسائلی نظیرحقوق بشر و پارادایم توسعه پایدار اشاره نمود.در زمینه دلمشغولی های زیست محیطی،در سطوح ملی و بین المللی وارتباط آنها با حقوق بشر وتوسعه اقدامات كشورهای بزرگی نظیر آمریكا،فرانسه،آلمان ودر آسیا "چین" بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته واین مسئله به چالش كشیده شده است كه چگونه می توان میان مشكلات زیست محیطی وحقوق بشری آشتی ایجاد نمود.آنچه در این نوشتار ارائه می گردد اشاره ای است به مسئله ظهور بحرانهای زیست محیطی وارتباط آن با قوانین ومقررات و مسئله احترام وتدارك حمایت از سلامتی شهروندان در برابر بحرانهای روز افزون زیست محیطی در چین وتأكید برتقویت نقش دولت در این زمینه است.

مقدمه

در سال ۱۹۴۹ چین با مشكل كمبود موادغذایی وافزایش بیماریهای مسری وانگلی مواجه گردید.بیش از نصف جمعیت به خاطربیماریهای مسری ودیگر بیماریهای غیر عفونی قبل از اینكه به میانسالی برسند در معرض مرگ قرار گرفته اند.امری كه هنوز در میان كشورهای توسعه یافته شایع است. از آنروز تا به حال اصلاحات اجتماعی وسیع وبرجسته ای فرآیند توسعه چین را همراهی كرده است. افزایش درآمدها فقر را كاهش داده ،نرخ مرگ ومیر كودكان راكم كرده وسلامتی مادران وكودكان ومدت زمان امید به زندگی را بهبود بخشید.میانگین امید به زندگی از ۳۵ سال در سال ۱۹۴۹ به ۷۰ سال در سال ۱۹۹۸ افزایش یافت.اما هنوز بیماریهای مسری یك مشكل جدی در برخی از قسمتهای كشوربود.

امروزه این مسئله عامل مرگ ومیر حدود چهار ده هزارم درصد(۰۰۰۴/۰) جمعیت را در هر سال تشكیل می دهد.(گزارش وزارت بهداشت عمومی چین،۱۹۹۵)با اینحال براساس گزارش بانك جهانی موفقیتها در زمینه سلامتی وسطح امید به زندگی در طول چهار دهه گذشته فراتر از آن مقداری بود كه ازنخستین برنامه توسعه اقتصادی چین انتظار می رفت. كاهش میزان بیماری ومرگ ومیر با كاهش میزان بیماریهای مسری مرتبط بوده علی الخصوص این امر یك موفقیت قابل توجه وبزرگ بود.این موفقیت رامی توان به مبارزه گسترده برای بهبود مراقبتهای بهداشتی اولیه ومتوقف كردن بیماریهای مسری كه مشتاقانه بوسیله دولت مركزی انجام می شد نسبت داد.(گزارش بانك جهانی،۱۹۹۷) هدف مبارزه آماده كردن مردم چین ،با ارائه خدماتی در برنامه ریزی خانوادگی ،مصون ساختن كودكان در برابر بیماریها،بهبود وضعیت خوراك، كنترل بیماریهای مسری، دسترسی به آموزش وپرورش بهتر، تهیه مسكن واقدامات بهداشتی بود.این اصلاحات به طور جدی بر اساس بودجه ریزی عمومی وراهبرد جلوگیری از بیماریها توأم با مراقبتهای بهداشتی اولیه قابل دسترس،بخصوص برای مادران وكودكان بنا نهاده شد. این موفقیتها رامی توان به توانایی قوی دولت مركزی برای اجرای مأموریتش در تأمین بهداشت برای مردم از طریق اختصاص بهترین روشهای سنتی وتوأم نمودن این روشها با رویكردهای مدرن نسبت داد. به هر حال مقارن با این زمان تلقی رایج از سیستم مراقبت بهداشتی در چین كه بیشتر جنبه شرقی به خود گرفته بود ،باعث بوجود آمدن امواج تكان دهنده ای از تغییرات وسیع در زندگی مردم شد.

 ۱- ظهور بحران زیست محیطی دستیابی به برخی از این پیشرفتها در هر دو زمینه محیط زیست وانسان هزینه گزافی را به همراه داشت.بر اساس گزارشی از وضعیت زیست- محیطی در سال ۱۹۹۶ هفتاد وهشت درصد بخشهایی از رودخانه های چین نمی توانست برای مقاصد شرب به كار رود،پنجاه درصد آبهای زیر زمینی شهری آلوده شده بودند،سی وهشت ونه صدم درصد رودخانه ها بخصوص در مورد سیستم كنترل شده هفت رودخانه مهم چین چهار یا پنج درجه كمتر ازسطح استاندارد(آلودگی)آب طبقه بندی می شدند،سی وهشت وچهار صدم درصد بخشهایی از رودخانه های مناطق شهری كمتر از پنج درجه از سطح استانداردهای آب برخوردار بودند. این وضعیت به این معنا بود كه این آب حتی نمی توانست برای آبیاری مورد استفاده قرار بگیرد.آلودگی در سیستم هفت رودخانه اصلی چین وخیم تر شده ومناطق آلوده گسترده تر گردید.علاوه برآن زلالی منابع آبی ودریاچه ها وخیم تر گردیده وكیفیت آبهای ساحلی نیز تنزل یافته بود.(گزارش آژانس ملی حفاظت از محیط زیست،۱۹۹۶)

انتشار گازهای آلاینده صنعتی وخانگی وآلودگی ناشی از سوخت زغال سنگ باعث شد كه وضعیت، سال به سال شكل بدتری به خود بگیرد.در سال ۱۹۹۵ مجموع گازهای آلاینده منتشر شده چیزی بالغ بر ۳۳/۱۲ تریلیون متر مكعب كه در سال ۱۹۸۲ به ۱۲۷ درصد افزایش یافت ومجموعاً چیزی بالغ بر هشتاد وهفت درصد آن شامل گازهای آلاینده صنعتی می شد.برای یك دوره طولانی كاهش جزئی در«مجموع ذرات معلقTSP » وانتشار دی اكسید سولفور(So۲ ) وجود داشت.اما بطور كلی انتشار آلوده كننده های هوا بسیار زیاد بود كه برای مدت طولانی پایدار باقی می ماندند. در سال۱۹۹۶ میانگین سطحTSP درشهرهای بزرگ ۳۰۹ واحد گرم در متر مكعب بود كه بیش از دوبرابر سطح مجاز اعلام شده از سوی«سازمان یهداشت جهانی» می باشد. بعضی شهرها دچار آلودگی شدید دی اكسید سولفور بودند،در حالی میانگین سطح آلودگی هوا دركل كشور۷۹ واحد گرم در متر مكعب بود.

بواسطه ازدیاد اتومبیلها در شهرهای بزرگ انتشار اكسید نیتروژن از خروجی های وسایل نقلیه افزایش یافت ودر بعضی از كلانشهرها افزایش ای امر باعث آلودگی شدیدهوا گردید.مناطق مختلف تحت تأثیر گسترش بارانهای اسیدی قرار گرفتند.ودچار افزایش شدید آلودگی شدند.براساس یافته های تحقیقی كه اخیراً در مورد بارنهای اسیدی صورت گرفته است چهل درصد مجموع سرزمینهای چین تحت تأثیر بارانهای اسیدی قرار گرفته اند كه این امر مخصوصاً در بخش مركزی وشهرهای جنوب غربی وجنوب شرق چین شدیدتر است بطوریكه در سال ۱۹۹۶ میانگین سطح سالانه PH بارندگی در ۴۳ شهر چین زیر ۶/۵ درصدبود. (گزارش آژانس ملی حفاظت از محیط زیست ۱۹۹۶) زباله های جامد صنعتی چین نیز افزایش می یابد،در سال ۱۹۹۶ مجموعاً۶۶۰ میلیون تن زباله جامد تولید گردید ،یعنی۲۰ میلیون تن بیشتر از سال قبل وافزایش ۷۵ درصدی از سال ۱۹۹۱تاكنون، از مجموع زباله های جامد تولید شده ۱۰ میلیون تن زیان آور بودند در همین سال مجموع زباله های جامد صنعتی تخلیه شده به ۹/۱۶ میلیون تن می رسید كه۳/۱ میلیون تن آن زیان آور بوده اند.بواسطه كمبود ظرفیتهای حمایتی شاهد افزایش روز افزون ۴۹/۶ بیلیون تن از زباله های جامد كه در۶۸۰/۵۱ هكتار زمبن جمع آوری شده می باشیم.علاوه برآن در حدود ۷۰میلیون تن زباله های خانگی در كشور تولید شده است كه به دلیل نبود مدیریت زباله ها مقدار زیادی از زباله ها در منطقه حومه انباشته شده اندكه این امر می تواند منبع اصلی آلودگی محسوب گردد.(همان) ۲- محیط زیست وسلامتی آلودگی محیط زیست به عنوان یكی ازچهار عامل عمده ای كه تأثیرسوئی بر سلامتی مردم داشته ومنجر به مرگ زود رس می شود بوسیله دولت چین شناسایی گردید.

میزان امراض ومرگ ومیرناشی از بیماریها ی تنفسی ،بیماریهای سیستم هاضمه وسرطان بسیاربالا می باشد وهنوز هم در حال افزایش است.بویژه در مناطقی كه مشكلات آلودگی هوا،آلوده نوشی وفقر بهداشتی آب وجود دارد مشكل بسیار جدی است. براساس گزارش مرجع جهانی در سالهای ۱۹۹۴-۱۹۹۵ میزان مرگ ومیر چینی ها بعلت «بیماریهای ریوی مسدود كننده ومزمن» ۶/۱۶۲ از هر ۰۰۰/۱۰۰ نفر بود.-پنج برابر بیشتراز آمریكا- در شهرهای بزرگ برآوردشده است كه بزودی درهر سال ۰۰۰/۱۷۸ نفر از مردم چین به خاطر افزایش بیش ازحد الودگی ها خواهند مرد .درشن یانگ ،شانگهای ودیگر شهرهای مهم ،میانگین سطح سرب خون كودكان تقریباً۸۰ درصد بالاتر وخطرناكتر از میزانی بود كه برای رشد روحی وذهنی كودكان در نظرگرفته شده بود.آلودگی هوای داخلی ابتدا به خاطر سوزاندن زغال سنگ وبیومها برای پختن وگرم كردن منجر به مرگ زود رس حدود ۰۰۰/۱۱۱ نفر در هر سال میشود (انستیتو منابع جهانی،۱۹۹۵) براساس برآوردی كه اخیراً توسط بانك جهانی ارائه شده است ، بعلت بعلت آلودگی هوا تلفات چین سالیانه به حدود ۴/۷ میلیون نفر می رسد ضمناً بیشتر بخشهای رودخانه های شهری باكمترین استاندارد آب حتی برای آبیاری ودسترسی به آب آشامیدنی مواجه بودند واین امر در آینده تهدیدی جدی برای دهها میلیون نفر انسان محسوب میشود.

 

 ۳- قوانین ومقررات دولت چین در جهت شناسایی فوریت این مشكلات سیاستهایی را برای توقف آلودگی هوا وآب در پیش گرفت.موفقیت این سیاستها رابطه مستقیمی باسلامتی مردم ومحیط زیست ووضعیت محیط زیست جهانی داشت.همچنین ارتباط فراوانی میان تعهد مستمر دولت در مقابل این سیاستها ازطرفی وشركت فعال همه اعضای جامعه از طرف دیگر وجود داشت.تقویت قانونگذاری زیست محیطی بعنوان وظیفه اصلی مقامات اجرایی قوانین در چین شناخته شد.علاوه براین چین دو مورد قانون برای حمایت از محیط زیست ومنابع طبیعی در قوانین جزایی مارس ۱۹۹۷ وارد كرد وبدین طریق راه را برای مجازات تخریب كنندگان محیط زیست بعنوان مجرم باز كرد وانگیزه مقامات زیست محیطی را در اجرای بهتر قانون تقویت نمود. چینی ها باافزایش درآمدها وسطح سواد روز به روز بر ضرورت حمایت ازمحیط زیست آگاه تر شده اند.اخیراً دریك مطالعه ای مشاهده شده است جوامعی كه بهتر آموزش دیده اند وثروتمند تر هستند توجه بیشتری به وضع واجرای مقررات زیست محیطی پررنگ تردارند.

این آگاهی را می توان به پوشش رسانه های گروهی درخصوص وقایع زیست محیطی كه با ارائه تصویر واقعگرایانه درخلال دیگر برنامه ها در مورد تخریب جنگلها برای مردمی كه در خانه ها شان زندگی می كنند نسبت داد.

درنتیجه ی این پوشش رسانه ای تعداد زیادی ازمردم فهمیدند كه بیش ازاین نباید هوای آلوده تنفس كنند،آب آلوده بنوشند وغذای فاسد بخورند.جای تعجب نیست اگر مردم در مناطق توسعه یافته شرق چین خواستار این امر باشند كه: خانه ها نو،پول كافی، اما آب كثیف وزندگی كوتاه باشد. ۴- دفن زباله های خارجی:نقض حقوق بشر در چین این موضوع برای هركسی كه با اوضاع واحوال وجریانات محیط زیست وتوسعه در چین آشناست ،مشكل است كه گزارشهای مفصل رسانه ها را در مورد موضوع جنجال برانگیز دفن زباله های خارجی را نادیده بگیرد.ضمناً باید توجه داشت كه تعدادی از شورشهای مردمی بسیار جدی علیه تخریب محیط زیست شامل یكسری از وقایعی كه در طول رودخانه هوای هو (یكی از رودخانه های معروف چین) جایی كه مردم از آب آشا میدنی سالم محروم بودند وهیچ وقت توسط رسانه های رسمی پوشش داده نمی شد اتفاق افتاد ودر اثر این حوادث دولت چین اغلب مجبور بود كه عكس العمل نشان دهد.

ازنیمه سال ۱۹۹۶ به بعد مبارزه شدید چینی ها علیه دفن زباله های خارجی به عنوان یك مسئله عمومی ونیرویی جدید وفراتر از سایر موضوعات مطرح گردیده است.برای دولت پوشش روزمره واردات غیر قانونی زباله های خانگی وصنعتی مخرب محیط زیست توسط رسانه های دولتی در محتوای تعدادی از گزارشات وتحقیقات،نامتعارف می نمود كه این امر منجر به ایجاد زمینه ای در دولت پكن برای نزاع سیاسی بسیار زیاد برعلیه اعمال نامطلوب وغیر اخلاقی در تجارت بین الملل شد.پیكار علیه ورود زباله های خارجی بعنوان مبارزه ای مطرح بود كه رسماً شكل گرفت.

همچنین یك فرصت استثنایی برای دولت چین مهیا گردید تا به مردمش وبقیه جهانیان اعلام كند كه پكن به تعهدات خود درزمینه حمایت از حقوق بنیادین بشر در چین پایبند است.آز آن مهمتر این مسئله فرصتی را برای دولت چین مهیا می نمود كه تا برای جهانیان تفسیر حقوق بشری خود را كه چندان متفاوت ازشرق نبوده، بلكه مطابق با واقعیت زندگی چینی ها است را بیشتر آشكار كند. با تحقیقی گسترده در دو مورد چین وایالات متحده آمریكا می توان دریافت كه در مورد دفن زباله های خارجی ،چین بطور موثرتر و بی سابقه ای از سلاح قوانین ومقررات مدد گرفته است.

در چین روابط ومناسبات معمولاً بسیار مهمتر از شهرت تجاری یا سیاسی هستند. هرچند مبارزه كنونی منجر به افزایش بیگانه هراسی نیز نشده وچین در تلاش است تابرداشت حقوق بشری خود را دریك مفهوم سیاسی توضیح دهد. به هر حال مبارزه در تمامیت دولت چین ورسانه ها آغاز شده است.سازمانهای غیر دولتی در این زمینه ظهور كرده اند.علیرغم این حقیقت كه دفن زباله های خارجی دارای آثار مهمی بر كیفیت محیط زیست وزندگی روزمره مردم دارد ، عموم مردم این مسئله را درك نكرده اند.فقدان دلمشغولی عمومی اصیل و فعالیت سازمانهای غیر دولتی راه حل دیگری را برای دولت - كه در این مورد مناسبتر از سایر موضوعات زیست محیطی داخلی وبین المللی است- مقرر می كند كه ممكن است نا كافی باشد.

منبع:
پي نوشتها
Changhua Wu and Simon Wange, Environment, Development and human rightes in chaina: A case study of foreign waste dumping.
مشخصات كتابشناسي اثرعبارت است از
Zarsky,Lyuba,Human Rights & Environment conflicts and norms in a globalizing world,Earthhscan publications, 2002, pp.199-201 2- Life expectency 3- Caild immunization 4- T.S.P(Total Suspended Particulates) 5-World Health Organization 6- بطور كلي PHمحلولهاي اسيدي بين 0-7ومحلولهاي بازي از 7 تا 14 است سازمان جهاني حفاظت از محيط زيست حدود PHآب آشاميدني سالم را در گستره 5/6 تا 5/8 در نظر گرفته است.(م) 7- Chrocic Obstructive Pulmonary Diseases(COPD) 8- Huaiho 9- Plitical Fight 10- Xenophobia 11-Non-Govermental Organisations(NGOs)


چانگ هو و سيمون ونگ
برگردان: علي مشهدي دانشجوي دكتري حقوق عمومي دانشکده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي


نام
پست الکترونيک
پيام شما