آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۱
بازديد امروز: ۴
بازديد روز قبل: ۲۷
بازديد هفته: ۱۱۸
بازديد ماه: ۵۴۰
بازديد کل: ۶۲۸۶۰۲۷
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
مشروح مذاكرات مجلس > مشروح مذاكرات قانون مدني > ۱۳۸۷/۱۰/۲۴
۳۵۵ بازدید
 
   

مبحث هفتم لایحه مربوط به مواد ۱۲۰۷ تا ۱۲۵۶


دوره دهم تقنینیه
نمره ترتیب طبع ۱۰
نمره۱۲۴۲۳
مورخه ۲۸/۴/۱۳۱۴
ساحت محترم مجلس شورای ملی
در تعقیب قسمت ششم از مواد قانون مدنی مربوط به احوال شخصیه اینك یك قسمت دیگر از مواد قانون مدنی جلد دوم كه تهیه گردیده پیشنهاد و تقاضای تصویب آن می شود.
رئیس الوزراء                                              وزیر عدلیه
فروغی محمدعلی                                    محسن صدر



كتاب دهم در حجر و قیمومت
فصل اول. در كلیات
ماده۱۲۰۷. اشخاص ذیل محجور و از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع هستند:
۱. صغار.
۲. اشخاص غیر رشید.
۳. مجانین.
ماده ۱۲۰۸. غیر رشید كسی است كه تصرفات او در اموال و حقوق مالی خود عقلائی نباشد.
ماده ۱۲۰۹. هر كس كه دارای هیجده سال تمام نباشد در حكم غیر رشید است. معذلك در صورتی كه بعد از پانزده سال تمام رشد كسی در محكمه ثابت شود از تحت قیمومت خارج می شود.
ماده ۱۲۱۰. هیچ كس را نمی توان به عنوان عدم رشد یا جنون بعد از كبر و رشد محجور نمود مگر آنكه عدم رشد یا جنون او ثابت شده باشد.
ماده ۱۲۱۱. جنون به هر درجه كه باشد موجب حجر است.
ماده ۱۲۱۲. اعمال و اقوال صغیر تا حدی كه مربوط به اموال و حقوق مالی او باشد باطل و بلا اثر است معذلك صغیر ممیز می تواند تملك بلاعوض كند.
مثل قبول هبه و صلح بلاعوض و حیازت مباحات.
ماده ۱۲۱۳. مجنون دائمی مطلقا و مجنون ادواری در حال جنون نمی تواند هیچ تصرفی در اموال و حقوق مالی خود بنماید ولو با اجازه ولی یا قیم خود لكن اعمال حقوقی كه مجنون ادواری در حال افاقه می نماید نافذ است مشروط بر اینكه افاقه او مسلم باشد.
ماده ۱۲۱۴. معاملات و تصرفات غیر رشید در اموال خود نافذ نیست مگر با اجازه ولی یا قیم او اعم از اینكه این اجازه قبلأ داده شده باشد یا بعد از انجام  عمل.
معذلك تملكات بلاعوض از هر قبیل كه باشد بدون اجازه هم نافذ است.
ماده ۱۲۱۵. هرگاه كسی مالی را به تصرف صغیر غیر ممیز و یا مجنون بدهد صغیر یا مجنون مسئول ناقص یا تلف شدن آن مال نخواهد بود.
ماده ۱۲۱۶. هرگاه صغیر یا مجنون یا غیر رشد باعث ضرر غیر شود ضامن است.
ماده ۱۲۱۷. اداره اموال صغار و مجانین و اشخاص غیر رشید به عهده ولی یا قیم آنان است به طوری كه در باب سوم از كتاب هشتم و مواد بعد مقرر است.


فصل دوم در موارد نصب قیم و ترتیب آن
ماده ۱۲۱۸. برای اشخاص ذیل نصب قیم می شود:
۱. برای صغاری كه ولی خاص ندارند.
۲. برای مجانین و اشخاص غیر رشید كه جنون یا عدم رشد آنها متصل به زمان صغر آنها بوده و ولی خاص نداشته باشند.
۳. برای مجانین و اشخاص غیر رشید كه جنون یا عدم رشد آنها متصل به زمان صغر آنها نباشد.
ماده ۱۲۱۹. هریك از ابوین مكلف است در مواردی كه به موجب ماده قبل باید برای اولاد آنها قیم معین شود مراتب را به مدعی العموم بدایت حوزه اقامت خود و یا به نماینده او اطلاع داده از او تقاضا نمایند كه اقدام لازم برای نصب قیم به عمل آورد .
۱۲۲۰. در صورت نبودن هیچ یك از ابوین یا عدم اطلاع آنها انجام تكلیف مقرر در ماده قبل به عهده اقربائی است كه با شخص محتاج به قیم در یك جا زندگی می نمایند.
ماده ۱۲۲۱.اگر كسی كه به موجب ماده ۱۲۱۸ باید برای او نصب قیم شود زن یا شوهر داشته باشد زوج یا زوجه نیز مكلف به انجام  تكلیف مقرر در ماده ۱۲۱۹ خواهند بود.                                                   
ماده ۱۲۲۲. در هر موردی كه مدعی العموم به نحوی از انحاء به وجود شخصی كه مطابق ماده ۱۲۱۸ باید برای او نصب قیم شود مسبوق گردید باید به محكمه شرع رجوع و اشخاصی را كه برای قیمومت مناسب می داند به محكمه مزبور معرفی كند.
محكمه شرع از میان اشخاص مزبور یك یا چند نفر را به سمت قیم معین و حكم نصب او را صادر می كند و نیز محكمه مزبور می تواند علاوه بر قیم یك یا چند نفر را به عنوان ناظر معین نماید. در این صورت محكمه باید حدود اختیارات ناظر را نیز معین كند.
اگر محكمه شرع اشخاصی را كه معرفی شده اند معتمد ندید معرفی اشخاص دیگری را از پاركه خواهد خواست.
ماده ۱۲۲۳. در مورد مجانین مدعی العموم باید قبلأ رجوع به خبره كرده نظریات خبره را به محكمه ابتدائی ارسال دارد.
درصورت اثبات جنون مدعی العموم به محكمه شرع رجوع می كند تا نصب قیم شود. در مورد اشخاص غیر رشید نیز مدعی العموم مكلف است كه قبلأ به وسیله مطلعین اطلاعات كافیه در باب سفاهت او به دست آورده در صورتی كه سفاهت را مسلم دید در محكمه بدایت اقامه دعوی نماید و پس از صدور حكم عدم رشد برای نصب قیم به محكمه شرع رجوع نماید.
ماده ۱۲۲۴. نظارت در اموال صغار و مجانین و اشخاص غیر رشید مادام كه برای آنها قیم معین نشده به عهده مدعی العموم خواهد بود.
ماده ۱۲۲۵. همین كه حكم جنون یا عدم رشد یك نفر صادر و به توسط محكمه شرع برای او قیم معین گردید مدعی العموم می تواند حجر او را اعلام نماید. انتشار حجر هر كسی كه نظر به وضعیت دارائی او ممكن است طرف معاملات بالنسبه عمده ای واقع گردد الزامی است.
ماده ۱۲۲۶.اسامی اشخاصی كه بعد از كبر و رشد مجنون یا سفیه شده و محجور می گردند باید در دفتر مخصوص ثبت شود. مراجعه به دفتر مزبور برای عموم آزاد است.
ماده ۱۲۲۷. فقط كسی را محاكم و ادارات عدلیه به قیمومت خواهند شناخت كه نصب او مطابق قانون توسط محكمه شرع یا از طرف محضری به عمل آمده باشد كه قانونأ قائم مقام محكمه شرع محسوب می شود.
ماده ۱۲۲۸. در خارج ایران مامورین قنسولی ایران حق دارند نسبت به ایرانیان كه باید مطابق ماده ۱۲۰۷ تحت قیمومت درآیند و در حوزه مأموریت آنها ساكن یا مقیم هستند موقتأ نصب قیم كنند و باید تا ده روز پس از نصب قیم مدارك عمل خود را به وسیله وزارت امور خارجه به وزارت عدلیه بفرستند تا به محكمه مربوطه رجوع شود نصب قیم مزبور وقتى قطعی می گردد كه محكمه شرع تهران تصمیم مأمور قونسولی را تنفیذ كند.
ماده ۱۲۲۹. وظایف و اختیاراتی كه به موجب قوانین و نظامات مربوطه در مورد دخالت مدعیان عمومی در امور صغار و مجانین و اشخاص غیر رشید مقرر است در خارج ایران به عهده مأمورین قونسولی خواهد بود.
 ماده ۱۲۳۰. اگر در عهود و قراردادهای منعقده بین دولت ایران و دولتی كه مأمور قونسولی مأموریت خود را در مملكت آن دولت اجرا می كنند ترتیبی بر خلاف مقررات دو ماده فوق اتخاذ شده باشد مأمورین مذكور مفاد آن دو ماده را تا حدی كه با مقررات عهدنامه یا قرارداد مخالف نباشد اجرا خواهند كرد.
ماده ۱۲۳۱. اشخاص ذیل نباید به سمت قیمومت معین شوند:
۱. كسانی كه خود تحت ولایت یا قیمومت هستند.
۲. كسانی كه به علت ارتكاب جنایت یا یكی از جنحه های ذیل به موجب حكم قطعی محكوم شده باشند:
سرقت- خیانت در امانت- كلاهبرداری- اختلاس- هتك ناموس یا منافیات عفت- جنحه نسبت به اطفال - ورشكستگی به تقصیر.
۳. كسانی كه حكم ورشكستگی آنها صادر و هنوز عمل ورشكستگی آنها تصفیه نشده است.
۴. كسانی كه معروف به فساد اخلاق باشند.
۵. كسی كه خود یا اقرباء طبقه اول او دعوائی بر محجور داشته باشند.
ماده ۱۲۳۲. با داشتن صلاحیت برای قیمومت اقرباء محجور مقدم بر سایرین خواهند بود.
ماده ۱۲۳۳. زن نمی تواند بدون رضایت شوهر خود سمت قیمومت را قبول كند.
ماده ۱۲۳۴. در صورتی كه محكمه بیش از یك نفر را برای قیمومت معین كند می تواند وظایف آنها را تفكیك نماید.



فصل سوم. در اختیارات و وظایف و مسئولیت قیم و حدود آن
نظارت مدعی العموم در امور صغار و مجانین و اشخاص غیر رشید
ماده ۱۲۳۵. مواظبت شخص مولی علیه و نمایندگی قانونی او در كلیه امور مربوطه به اموال و حقوق مالی او با قیم است.
 
ماده ۱۲۳۶. قیم مكلف است قبل از مداخله در امور مالی مولی علیه صورت جامعی از كلیه دارائی او تهیه كرده یك نسخه از آن را به امضاء خود برای مدعی العموم بدایت كه مولی علیه در حوزه آن سكونت دارد بفرستد و مدعی العموم یا نماینده او باید نسبت به میزان دارائی مولی علیه تحقیقات لازمه به عمل آورد.
ماده ۱۲۳۷. مدعی العموم یا نماینده او باید بعد از ملاحظه صورت دارائی مولی علیه مبلغی را كه ممكن است مخارج سالیانه مولی علیه بالغ بر آن گردد و مبلغی را كه برای اداره كردن دارائی مزبور ممكن است لازم شود معین نماید قیم نمی تواند بیش از مبالغ مزبور خرج كند مگر با تصویب مدعی العموم.
ماده ۱۲۳۸. قیمی كه تقصیر در حفظ مال مولی علیه بنماید مسئول ضرر و خسارتی است كه از نقصان یا تلف آن مال حاصل شده اگر چه نقصان یا تلف مستند به تفریط یا تعدی قیم نباشد.
ماده ۱۲۳۹. هرگاه معلوم شود كه قیم عامدا مالی را كه متعلق به مولی علیه بوده جزء صورت دارائی او قید نكرده و یا باعث شده است كه آن مال در صورت مزبور قید نشود مسئول هر ضرر و خسارتی خواهد بود كه از این حیث ممكن است به مولی علیه وارد شود بعلاوه در صورتی كه عمل مزبور از روی سوءنیت بوده قیم معزول خواهد شد.
ماده ۱۲۴۰. قیم نمی تواند مالی را از مولی علیه به سمت قیمومت به خود منتقل نماید و یا مالی را از خود به او انتقال دهد.
ماده ۱۲۴۱. قیم نمی تواند اموال غیر منقول مولی علیه را بفروشد و یا رهن گذارد یا معامله ای كند كه در نتیجه آن خود مدیون مولی علیه شود مگر با لحاظ غبطه مولی علیه و تصویب مدعی العموم. در صورت اخیر شرط حتمی تصویب مدعی العموم ملائت قیم می باشد و نیز نمی تواند برای مولی علیه بدون ضرورت و احتیاج قرض كند مگر با تصویب مدعی العموم.
ماده ۱۲۴۲. قیم نمی تواند دعوی مربوط به مولی علیه را به صلح خاتمه دهد مگر با تصویب مدعی العموم. در صورت تخلف مسئول هر ضرری است كه از مصالحه مزبور به مولی علیه متوجه بشود بعلاوه مدعی العموم می تواند تقاضای عزل قیم را بنماید.
ماده ۱۲۴۳. در صورت وجود موجبات موجه مدعی العموم می تواند از محكمه ابتدائی تقاضا كند كه از قیم تضمیناتی راجع به اداره اموال مولی علیه بخواهد.
تعیین نوع تضمین به نظر محكمه است هرگاه قیم برای دادن تضمین حاضر نشد از قیمومت عزل می شود.
ماده ۱۲۴۴. قیم باید لااقل سالی یك مرتبه حساب تصدی خود را به مدعی العموم یا نماینده او بدهد و هرگاه در ظرف یك ماه از تاریخ مطالبه مدعی العموم حساب ندهد معزول می شود.
ماده ۱۲۴۵. قیم باید حساب زمان تصدی خود را پس از كبر و رشد یا رفع حجر به مولی علیه سابق خود بدهد هرگاه قیمومت او قبل از رفع حجر خاتمه یابد حساب زمان تصدی باید به قیم بعدی داده شود.
ماده ۱۲۴۶. قیم می تواند برای انجام امر قیمومت مطالبه اجرت كند. میزان اجرت مزبور با رعایت كار قیم و مقدار اشتغالی كه از امر قیمومت برای او حاصل می شود و محلی كه قیم در آنجا اقامت دارد و میزان عایدی مولی علیه تعیین می گردد.
ماده ۱۲۴۷. مدعی العموم می تو اند اعمال نظارت در امور مولی علیه را كلا یا بعضأ به اشخاص موثق یا هیات یا مؤسسه واگذار نماید. شخص یا هیات یا مؤسسه كه برای اعمال نظارت تعیین شده در صورت تقصیر یا خیانت مسئول ضرر و خسارت وارده به مولی علیه خواهند بود.



فصل چهارم. در موارد عزل قیم
ماده ۱۲۴۸. در موارد ذیل قیم معزول می شود:
۱. اگر معلوم شود كه قیم فاقد صفت امانت بوده و یا این صفت از او سلب شود.
۲. اگر قیم مرتكب جنایت و یا مرتكب یكی از جنحه های ذیل شده و به موجب حكم قطعی محكوم گردد:
 سرقت- خیانت در امانت- كلاهبرداری- اختلاس- هتك ناموس- منافیات عفت- جنحه نسبت به اطفال - ورشكستگی به تقصیر یا تقلب.
۳. اگر قیم به علتی غیر از علل فوق محكوم به حبس شود و بدین جهت نتواند امور مولی علیه را اداره كند.
۴.اگر قیم ورشكسته اعلان شود.
۵. اگر عدم لیاقت قیم در اداره اموال مولی علیه معلوم شود.
۶. در مورد مواد ۱۲۳۹ و ۱۲۴۴ و قسمت اخیر ماده ۱۲۴۵.
۷. در مورد تخلف از مقررات ماده ۱۲۴۲ یا تقاضای مدعی العموم.
ماده ۰۱۲۴۹ اگر قیم مجنون یا فاقد رشد گردد منعزل می شود.
ماده ۱۲۵۰. هرگاه قیم مورد تعقیب قرار گیرد محكمه به تقاضای مدعی العموم موقتأ قیم دیگری برای اداره اموال مولی علیه معین خواهد كرد.
ماده ۱۲۵۱. هرگاه زن بی شوهری ولو مادر مولی علیه كه به سمت قیمومت معین شده است اختیار شوهر كند باید مراتب را در ظرف یك ماه از تاریخ انعقاد نكاح به مدعی العموم بدایت حوز اقامت خود یا نماینده او اطلاع دهد. در این صورت مدعی العموم یا نماینده او می تواند با رعایت وضعیت جدید آن زن تقاضای تعیین قیم جدید و یا ضم ناظر كند.
ماده ۱۲۵۲. در مورد ماده قبل اگر قیم ازدواج خود را در مدت مقرر به مدعی العموم یا نماینده او اطلاع ندهد مدعی العموم می تواند تقاضای عزل او را بكند.



فصل پنجم . در خروج از تحت قیمومت
ماده ۱۲۵۳. پس از زوال سببی كه موجب تعیین قیم شده قیمومت مرتفع می شود.
ماده ۱۲۵۴. خروج از تحت قیمومت را ممكن است خود مولی علیه یا هر شخص ذی نفع دیگری تقاضا نماید تقاضانامه ممكن است مستقیمأ یا توسط مدعی العموم حوزه كه مولی علیه در آنجا سكونت دارد یا نماینده او به محكمه ابتدائی همان حوزه داده شود.
ماده ۱۲۵۵. در مورد ماده قبل مدعی العموم یا نماینده او مكلف است قبلأ نسبت به رفع علت تحقیقات لازمه به عمل آورده مطابق نتیجه حاصله از تحقیقات در محكمه اظهار عقیده نماید.
در مورد كسانی كه حجر آنها مطابق ماده ۱۲۲۵ اعلان می شود رفع حجر نیز باید اعلان گردد.
ماده ۱۲۵۶. رفع حجر هر محجور باید در دفتر مذكور در ماده ۱۲۲۶ و در مقابل اسم آن محجور قید شود.
تاریخ طبع ۳۰ تیرماه ۱۳۱۴



نام
پست الکترونيک
پيام شما