آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۱
بازديد امروز: ۱۵
بازديد روز قبل: ۲۷
بازديد هفته: ۱۱۸
بازديد ماه: ۵۴۰
بازديد کل: ۶۲۸۶۰۳۸
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
واژه نامه هاي تخصصي > ترمينولوژي قوانين و مقررات > ۱۳۸۷/۱۰/۰۷
۵۲۷ بازدید
 
   

ب


بار (دریایی): بار شامل هرگونه محموله اعم از اموال و اشیا و هر كالای دیگری می باشد به استثنا حیوانات زنده و بارهایی كه بر طبق مفاد قرارداد باربری باید روی عرشه كشتی حمل گردد و عملاً هم بدین ترتیب حمل شده باشد. (بند ۳ ماده ۵۲ از قانون دریایی مصوب ۲۹/۶/۱۳۴۳)


باران مؤثر: عبارت است از بخشی از بارندگی ماهانه كه در طول فصل زراعی نازل می شود و به مصرف تبخیر و تعرق گیاه می رسد و از خالص نیاز آبی گیاه می كاهد و مقدار آن به صورت حجم آب ماهانه قابل محاسبه است. (ماده ۲۴ (۲-۱) آیین نامه اجرایی بهینه سازی مصرف آب كشاورزی مصوب ۱۱/۶/۱۳۷۵ هیأت وزیران)


بارگیری و تخلیه: بارگیری به طور معمول از زمانی شروع می شود كه چنگال جرثقیل باری را كه فرستنده آماده بارگیری كرده است به منظور بارگیری در كشتی از اسكله یا بارانداز یا وسایل باربـری كه بدیـن منظـور مورد استفاده قرار گیرد گرفته و بلند نماید و تخلیه زمانی خاتمه می یابد كه چنگال جرثقیل بار را در اسكله یا بارانداز یا وسایل باربری كه بدین منظور مورد استفاده قرار گرفته فرود آورد. (بند ۹ ماده ۵۲ از قانون دریایی مصوب ۲۹/۶/۱۳۴۳)


بارنامه: سندی است مبین مالكیت كالا كه حمل كننده یا نماینده وی پس از وصول كالا صادر می نماید و حاكی از حمل كالای معینی از یك نقطه (مبدا حمل) به نقطه دیگر (مقصد حمل) با وسیله حمل مورد توافق (كشتی، كامیون، قطار و هواپیما یا تركیبی از آن ها) در محل مقابل كرایه حمل معین می باشد. (بند ج ماده ۱ از آیین نامه اجرایی قانون حمل و نقل و عبور كالاهای خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۸/۵/۱۳۷۷ هیأت وزیران)


بارنامه بین المللی: بارنامه بین المللی موضوع این قانون عبارت است از سند كاشف از حقوق مالكیت كه طرح آن توسط وزارت راه و ترابری تهیه و از طریق وزارت امور اقتصادی و دارایی چاپ و پس از وصول حق تمبر به میزان ۲۵۰ ریال به موجب حواله وزارت راه و ترابری در اختیار شركت های مجاز حمل و نقل جاده ای بین المللی قرار خواهد گرفت. (ماده ۳ از قانون الزام شركت ها و مؤسسات ترابری جاده ای به استفاده از صورت وضعیت مسافری و بارنامه مصوب ۳۱/۲/۱۳۶۸)


بارنامه داخلی: بارنامه داخلی موضوع این قانون عبارت است از سند كاشف از حقوق مالكیت كه طرح آن توسط وزارت راه و ترابری تهیه و از طریق وزارت امور اقتصادی و دارایی چاپ و پس از وصول حق تمبر به میزان ۱۰۰ ریال به موجب حواله وزارت راه و ترابری در اختیار شركت ها و مؤسسات مجاز حمل و نقل جاده ای داخلی كالا جهت جابه جایی محمولات بین شهرهای كشور قرار خواهد گرفت. (ماده ۲ از قانون الزام شركت ها و مؤسسات ترابری جاده ای به استفاده از صورت وضعیت مسافری و بارنامه مصوب ۳۱/۲/۱۳۶۸)


بارنامه دریایی: بارنامه دریایی سندی است كه مشخصات كامل بار در آن قید و توسط فرمانده كشتی یا كسی كه از طرف او برای این منظور تعیین شده امضا گردد و به موجب آن تعهد شود بار توسط كشتی به مقصد حمل و به تحویل گیرنده داده شود. بارنامه دریایی یا اسناد مشابه آن به منزله رسید دریافت بار است. (بند ۷ ماده ۵۲ از قانون دریایی مصوب ۲۹/۶/۱۳۴۳)


بازجو: كسی است كه بعد از كشف كالای قاچاق جهت تكمیل پرونده اقدام نماید. در صورتی كه ادامه بازجویی منجر به كشفیات جدید یا اعتراف در ارتباط با مال از بین رفته شود و صورت جلسه ثانوی تنظیم و پیوست صورت جلسه بدوی كشف می گردد و شخص بازجو در این مرحله به عنوان كاشف محسوب می شود. (ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون نحوه اعمال تعزیرات حكومتی راجع به قاچاق كالا و ارز مصوب ۳۱/۲/۱۳۷۴ هیأت وزیران) 


بازداشت (پرسنل): وضع پرسنلی است كه به موجب قرارهای صادره از مراجع ذی صلاح قضایی تا صدور حكم قطعی در توقیف به سر برده یا برابر مقررات انضباطی در بازداشتگاه یا محل خدمتی تحت نظر باشند. (ماده ۱۰۶ قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مصوب ۲۱/۷/۱۳۷۰)


بازرسی كل كشور: براساس حق نظارت قوه قضاییه نسبت به حسن جریان امور واجرای صحیح قوانین در دستگاه های اداری، سازمانی به نام «سازمان بازرسی كل كشور» زیر نظر رئیس قوه قضاییه تشكیل می گردد. حدود اختیارات و وظایف این سازمان را قانون تعیین می نماید. (اصل یكصد و هفتاد و چهارم قانون اساسی)


بازرگان: بازرگان به كسانی اطلاق می شود كه دارای دفاتر پلمب شده بوده و در اتاق بازرگانی محل ثبت نام نموده و كارت بازرگانی دریافت كرده باشد و به هر نوع معاملات تجاری اعم از واردات و صادرات و خرید و فروش كالاها و تهیه و فروش مواد صنعتی و معدنی و تبدیل مواد خام و هر نوع عمل دیگری كه عرفاً تجاری شناخته می شود اشتغال ورزند ملاك تشخیص درآمد بازرگانان اظهارنامه ای است كه متكی به دفاتر قانونی آن ها می باشد. (ماده ۷ از قانون مالیات بردرآمد مصوب ۱۰/۵/۱۳۳۴)


بازنشستگی: بازنشستگی عبارت است از عدم اشتغال بیمه شده به كار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در این قانون. (بند ۱۵ ماده ۲ از قانون تأمین اجتماعی مصوب ۳/۴/۱۳۵۴)


بازنشستگی: وضع افسران و كارمندانی است كه طبق مقررات فصل ششم این قانون بازنشسته شوند. (بند الف ماده ۱۵ از قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب ۳۰/۴/۱۳۳۶)


بازوهای خاكی سیل شكن: خاكریز یا مانعی است كه به موازات تقریبی محور رودخانه و نهر یا مسیل به خصوص در كنار آن ها به منظور جلوگیری از پخش آب در اراضی اطراف و ممانعت از عمل تخریبی سیلاب ها احداث می گردد. (بند ۶ آیین نامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت كناره و بستر رودخانه های مرزی مصوب ۱۸/۱۲/۱۳۶۳ هیأت وزیران)


باشگاه دانش پژوهان جوان: باشگاه دانش پژوهان جوان مؤسسه ای است آموزشی و پژوهشی و فرهنگی وابسته به وزارت آموزش و پرورش كه با هدف شناسایی، جذب، پرورش، حمایت و هدایت دانش آموزان و جوانان با استعداد كشور و اعتلای سطح آموزش و پرورش آنان از طریق تشكل بخشیدن به آن ها در قالب گروه های پژوهشی و علمی تشكیل می گردد. (ماده ۱ از مصوبه اصلاح اساسنامه باشگاه دانش پژوهان جوان مصوب ۱۴/۱۱/۱۳۷۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی)


باشگاه دانش پژوهان جوان: باشگاه دانش پژوهان مؤسسه ای است كه با هدف شناسایی، جذب، پرورش، حمایت و هدایت دانش آموزان و جوانان با استعداد كشور و اعتلای سطح علمی آنان از طریق تشكل بخشیدن به آن ها در قالب گروه های پژوهشی و علمی تشكیل و زیر نظر وزارت آموزش و پرورش فعالیت می كند. (ماده ۱ اساسنامه باشگاه دانش پژوهان جوان مصوب ۱۰/۸/۱۳۷۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی)


باشگاه ورزشی: باشگاه ورزشی نهادی است كه به منظور همكاری در اجرای نیات و هدف های سازمان تربیت بدنی ایران از لحاظ حفظ تندرستی و فعالیت های صحیح جسمانی و روانی و استحكام مبانی دینی و اخلاقی و تربیتی و تقویت استعدادهای افراد جهت نیل به مدارج قهرمانی و نیز گذراندن اوقات فراغت از طریق فعالیت های ورزشی و ایجاد روح یگانگی و حس همكاری و وحدت ملی براساس تقویت روح ایمان و جوانمردی استوار می گردد. (از ماده ۱ لایحه قانونی راجع به مردمی كردن باشگاه های ورزشی عمومی در سراسر كشور مصوب ۲۷/۹/۱۳۵۸ شورای انقلاب)


باشگاه ورزشی: باشگاه ورزشی مؤسسه ای است كه با هدف تعلیم و تقویت قوای جسمانی و روحانی افراد و سالم سازی جامعه و تعمیم یك یا چند رشته ورزشی مطابق ضوابط فنی و اصول و مقررات تعیین شده توسط سازمان تربیت بدنی، براساس مقررات این آیین نامه اداره می شود. (ماده ۲ آیین نامه اجرایی قانون اجازه تأسیس باشگاه ورزشی و ورزشگاه توسط مردم با نظارت دولت مصوب ۱۵/۱۰/۱۳۷۰ هیأت وزیران)


باشگاه های مردمی شده: باشگاه های مردمی شده به باشگاه های عمومی اطلاق می شودكه از سازمان تربیت بدنی ایران تا تاریخ تصویب این آیین نامه پروانه (اعم از دائم و موقت) اخذ نموده اند. (ماده ۱ از آیین نامه چگونگی اداره امور باشگاه های مردمی شده مصوب ۶/۳/۱۳۵۸ شورای انقلاب)

باشگاه های ورزشی: باشگاه هایی است كه به موجب مقررات سازمان و آیین نامه قانون اجازه تأسیس باشگاه و ورزشگاه توسط مردم با نظارت دولت، پروانه فعالیت دریافت كرده اند. (ماده ۱ از آیین نامه اجرایی ماده (۱۱) قانون تأسیس سازمان تربیت بدنی مصوب ۴/۱۰/۱۳۷۳ هیأت وزیران)


باطله معدنی: عبارت است از موادی كه در نتیجه كانه آرایی از كانه جدا گردیده و در دوره اعتبار پروانه بهره برداری با وسایل و امكانات بهره بردار غیرقابل استفاده بوده است. (بند س ماده ۱۰ از قانون معادن مصوب ۱/۳/۱۳۶۲)


باغ: در مناطق جنگلی باغ به محلی اطلاق می شود كه دارای شرایط زیر باشد: حدود آن به نحوی از انحا مشخص و معین شده باشد. حجم درختان جنگلی خود روی آن از پنجاه متر مكعب در هكتار تجاوز نكند. حداقل در هر هكتار آن یكصد عدد درخت با رده یا مجموعاً دویست عدد درخت با رده و جوان دست كاشت میوه ای یا یك هزار بوته چای وجود داشته باشد. حداقل نه دهم سطح آن از كنده و ریشه درختان جنگلی پاك شده باشد. (بند ۱۱ ماده ۱ از قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۲۵/۵/۱۳۴۶)


باغ: باغ به محلی گفته می شود كه حدود آن به نحوی از انحا مشخص و معین شده و در هر هكتار بیش از یكصد اصله درخت مثمر یا پنجاه اصله درخت زیتون یا نخل یا گردو یا یك هزار نهال یا درخت غیرمثمر دست كاشت یا بوته چای داشته باشد. (بند هـ ماده ۱ از آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (۳۴) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۱۴/۳/۱۳۵۴ و الحاق چند تبصره به آن مصوب ۲/۷/۱۳۷۴ هیأت وزیران)

باغ چای: باغ چای به محلی اطلاق می شود كه تعداد بوته های چای در هر هكتار كم تر از یك هزار عدد نباشد و ... (از تبصره ۲ ماده ۲ قانون مربوط به اراضی ساحلی مصوب ۲۵/۵/۱۳۴۶)


باغ میوه: زمینی است كه در آن درختان میوه یا مو به وسیله اشخاص غرس یا پیوند شده باشد و تعداد درخت میوه یا مو در هر هكتار آن از یكصد اصله كم تر نباشد و در مورد درختان خرما و زیتون تعداد در هر هكتار از پنجاه اصله كم تر نباشد. (ردیف چ بند ۹ ماده ۹ از قانون مربوط به اصلاحات ارضی مصوب ۲۶/۲/۱۳۳۹)

بالاترین شغل مورد تصدی: منظور از بالاترین شغل مورد تصدی در دوران خدمت، شغلی است كه مستخدم به موجب حكم صادره تصدی آن را برعهده داشته و در مقایسه با سایر مشاغل مستخدم از نظر طبقه بندی یا همطرازی در گروه بالاتری قرار می گیرد. (تبصره ۱ ماده ۱ از آیین نامه اجرایی تبصره ۸۵ قانون بودجه سال ۱۳۵۶ كل كشور مصوب ۱۱/۱۱/۱۳۵۶)

بانك: بانك مؤسسه ای است كه به صورت شركت سهامی مطابق قانون بازرگانی تشكیل شده براساس مواد این فصل به عملیات بانكی اشتغال ورزد: (ماده ۵۸ قانون بانكی و پولی كشور مصوب ۷/۳/۱۳۳۹)

بانك: بانك مؤسسه ای است كه به صورت شركت سهامی مطابق قانون تجارت تشكیل شده و براساس مواد این قانون به عملیات بانكی اشتغال ورزد. (ماده ۱ قانون بانكداری مصوب ۵/۴/۱۳۳۴)

بانك مركزی: بانك مركزی ایرانی مسئول تنظیم و اجرای سیاست پولی و اعتباری براساس سیاست كلی اقتصادی كشور می باشد. (بند الف ماده ۱۰ از قانون پولی و بانكی كشور مصوب ۱۳/۴/۱۳۵۱)


بانك مركزی: به منظور حفظ ارزش پول و تنظیم اعتبارات مؤسسه مستقلی به نام بانك مركزی ایران تشكیل می گردد كه دارای حق انحصاری انتشار اسكناس و پول فلزی خواهد بود. (بند ۱ از ماده ۲۸ قانون بانكی و پولی كشور مصوب ۷/۳/۱۳۳۹)


بانك ملی ایران: بانك ملی ایران كه به موجب قانون ۱۴ اردیبهشت ماه ۱۳۰۶ تشكیل شده بنگاهی است به صورت شركت سهامی كه طبق قانون ۲۲ اسفند ماه ۱۳۱۰ دارای حق انحصاری انتشار اسكناس در تمام كشور است. منظور بانك حفظ ارزش پول و تنظیم اعتبارات است. (ماده ۱ از قانون اساسنامه بانك ملی ایران مصوب ۲۲/۵/۱۳۱۷)

بانك ملی ایران: دولت مكلف است برای پیشرفت امر تجارت و فلاحت و زراعت و صناعت بانكی موسوم به بانك ملی ایران تأسیس نماید كه مركزش در تهران و شعب آن متدرجا در ایالات و ولایات و ممالك خارجه دایر خواهد شد. (ماده ۱ قانون اجازه تأسیس بانك ملی ایران برای پیشرفت امر تجارت و فلاحت و زراعت و صناعت مصوب ۱۴/۲/۱۳۰۶)

بخش: بخش واحدی است از تقسیمات كشوری كه دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از به هم پیوست چند دهستان همجوار مشتمل بر چندین مزرعه، مكان، روستا و احیاناً شهر كه در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی واحد همگنی را به وجود می آورد به نحوی كه با در نظر گرفتن تناسب، وسعت، جمعیت، ارتباطات و دسترسی به سایر موقعیت ها، نیل به اهداف و برنامه ریزی های دولت در جهت احیا امكانات طبیعی و استعدادهای اجتماعی و توسعه امور رفاهی و اقتصادی آن تسهیل شود. (ماده ۶ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات كشوری مصوب ۱۵/۴/۱۳۶۲)

بخش عشایری: بخش عشایری واحدی است از تقسیمات كشوری كه با داشتن یك بخشدار سیار مسئول گرفتن خدمات و هماهنگی با ادارات مربوطه خواهد بود و عشایر در فصول مختلف در هر منطقه كه اسكان می كنند تابع فرمانداری و استانداری همان منطقه هستند. (ماده ۵ از قانون تعاریف و ضوابط و تقسیمات كشوری مصوب ۱۵/۴/۱۳۶۲)

بدون كار: بدون كار- وضع پرسنلی است كه به یكی از علل زیر بدون حفظ پست سازمانی موقتاً از كار بركنار می گردند: ۱- برابر احكام صادره از دادگاه های صالح زندانی شوند. ۲- به علت عدم پرداخت محكوم به یا بدهی منجر به صدور اجرائیه زندانی بشوند. ۳- به علت ارتكاب تخلفات انضباطی یا قرارهای صادره از مراجع ذی صلاح قضایی موقتاً بدون كار شوند. ۴- در صورتی كه محكوم به اقامت اجباری یا ممنوع از اقامت در محل معین بشوند. (ماده ۱۰۸ قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مصوب ۲۱/۷/۱۳۷۰)

بدون كار: بدون كار وضع افسر یا كارمندی است كه به علل زیر موقتاً از كار بركنار گردد: ۱- در صورتی كه تحت تعقیب قانونی درآمده و كیفرخواست جنایی برای وی صادر گردد از تاریخ اعلام دادسرا به قسمت مربوط به متهم اعم از این كه كیفرخواست از دادسرای عمومی یا دادسرای اختصاصی صادر شده باشد. تبصره- كلیه دادسراهای عمومی و اختصاصی مكلفند به محض صدور كیفرخواست جنایی بدون فوت وقت مراتب را به اداره دادرسی ارتش و قسمت مربوط به متهم اعلام دارند. ۲- در صورت محكومیت قطعی به حبس در مواردی كه طبق قانون دادرسی و كیفر ارتش مستلزم اخراج نباشد برای تمام مدت حبس كه مورد حكم واقع گردیده اعم از این كه حبس مزبور قبل از قطعیت حكم باشد یا بعد از آن. تبصره- محكومین به حبس با خدمت و همچنین محكومان به حبس عادی در مواردی كه برابر مقررات ماده ۴۲۱ قانون دادرسی و كیفر ارتش زندان آنان به حبس با خدمت تبدیل گردد مشمول مقررات این بند نخواهند بود. ۳- در صورتی كه در اثر عدم پرداخت محكوم به یا بدهی منجر به صدور اجرائیه زندانی گردد برای مدت حبس. ۴- در صورتی كه تنبیه انتظار خدمت مؤثر واقع نشده و طبق مواد ۱۱۶ و ۱۱۷ این قانون بدون كار گردد. (ماده ۱۳ اصلاحی قانون اصلاح بعضی از مواد قانون استخدام نیروی مسلح مصوب ۱۵/۴/۱۳۴۴)

بدون كار: بدون كار، وضع افسر و كارمندی است كه به علل زیر موقتاً از كار بركنار گردد: ۱- در صورتی كه تحت تعقیب قانونی درآمده و كیفرخواست جنایی برای وی صادر گردد (از تاریخ صدور كیفر خواست) اعم از این كه كیفرخواست از دادسراهای عمومی صادر شده باشد یا دادسرای نظامی. ۲- در صورتی كه محكوم به حبس قطعی گردد كه طبق قانون دادرسی و كیفری ارتش مستلزم اخراج نباشد. تبصره - محكومین به حبس با خدمت مشمول مقررات بند ۲ این ماده نخواهند بود. ۳- در صورتی كه تنبیه انتظار خدمت مؤثر واقع نشده و طبق مواد ۱۱۶ و ۱۱۷ این قانون بدون كار گردد. (ماده ۱۳ قانون استخدام نیروهای مسلح مصوب ۳۰/۴/۱۳۳۶)

بذر و نهال: منظور از بذر و نهال، انواع بذور، نهال، پیاز،  قلمه، ریزوم، غده، پیوندك و پاجوش و هر قسمتی از گیاه كه به منظور تكثیر مورد استفاده قرار گیرد می باشد. (تبصره ماده ۴ قانون اساسنامه شركت سهامی تولید، تهیه و توزیع بذر و نهال مصوب ۲۵/۱/۱۳۶۷)

برات رجوعی: برات رجوعی براتی است كه دارنده برات اصلی پس از اعتراض برای دریافت وجه آن و مخارج صدور اعتراضنامه و تفاوت نرخ به عهده برات دهنده یا یكی از ظهرنویس ها صادر می نماید. (ماده ۲۲۱ قانون تجارت مصوب ۱۲/۳/۱۳۰۴)

برده فروشی: برده فروشی به معنی و شامل كلیه اعمالی است كه به منظور اسارت و تملك یا واگذاری شخص به قصد تنزل دادن او به درجه بردگی یا غلامی صورت می گیرد و همچنین به معنی و شامل كلیه اعمالی است كه به عنوان تملك بر روی برده به منظور فروش یا مبادله انجام می گیرد و در ضمن كلیه اعمال مربوط به انتقال حق تملك از طریق برده فروش یا مبادله نسبت به شخصی كه به قصد فروش یا مبادله تحت تملك قرار گرفته و همچنین به طور كلی هرگونه تجارت یا حمل و نقل برده اعم از این كه بر هر نوع وسیله نقلیه انجام شود. (بند ج ماده ۷ از قانون مربوط به الحاق دولت ایران به قرارداد تكمیلی منع بردگی و برده فروشی و عملیات و دستگاه های مشابه بردگی مصوب ۳/۱۲/۱۳۳۷)

بركه: اراضی پستی است كه در اثر جریان سطحی و زیرزمینی آب در آن ها جمع شده و باقی می ماند. (بند ث ماده ۱ از آیین نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه ها، انهار، مسیلها، مرداب ها، بركه های طبیعی و شبكه های آبرسانی، آبیاری و زهكشی مصوب ۱۱/۸/۱۳۷۹ هیأت وزیران

برنامه درازمدت: منظور برنامه ای است كه ضمن آن توسعه اقتصادی و اجتماعی برای یك دوره ده ساله یا طولانی تر به عنوان راهنمای برنامه ریزی های پنج ساله پیش بینی می شود. (بند ۲ ماده ۱ از قانون برنامه و بودجه كشور مصوب ۱۰/۱۲/۱۳۵۱)


برنامه سالانه: منظور برنامه عملیات اجرایی دولت است كه سالانه تنظیم و همراه بودجه كل كشور تقدیم مجلس شورای ملی می گردد و ضمن آن در قالب هدف ها و سیاست های مندرج در برنامه عمرانی پنج ساله هدف های مشخص و عملیات اجرایی سالانه هر دستگاه اجرایی با اعتبار مربوط تعیین می شود. (بند ۴ ماده ۱ از قانون برنامه و بودجه كشور مصوب ۱۰/۱۲/۱۳۵۱)

برنامه عمرانی پنجساله: منظور برنامه جامعی است كه برای مدت پنج سال تنظیم و به تصویب مجلسین می رسد و ضمن آن هدف ها و سیاست های توسعه اقتصادی و اجتماعی طی همان مدت مشخص می شود. در این برنامه كلیه منابع مالی دولت و همچنین منابعی كه از طرف شركت های دولتی و بخش خصوصی صرف عملیات عمرانی می گردد از یك طرف و اعتبارات جاری و عمرانی دولت و هزینه های عمرانی شركت های دولتی و بخش خصوصی از طرف دیگر جهت وصول به هدف های مذكور پیش بینی می گردد. (بند ۳ ماده ۱ از قانون برنامه و بودجه كشور مصوب ۱۰/۱۲/۱۳۵۱

بروشور: بروشور نشریه ای است موردی كه به منظور انتقال اطلاعات مفید و مختصر در یكی از زمینه های فرهنگی، فنی، صنعتی، خدماتی، بهداشتی و آموزشی كه دستگاه ها در ارتباط با وظایف قانونی خود آن را برای اطلاع عموم منتشر می نمایند. (ماده ۳ آیین نامه اجرایی قانون ممنوعیت وزارتخانه ها و مؤسسات و شركت های دولتی از چاپ و انتشار نشریات غیر ضرور مصوب ۱۳۶۵ مصوب ۲۳/۱۰/۱۳۶۶ هیأت وزیران)

بزه مشهود: بزه در موارد مشروحه پایین مشهود محسوب است: ۱- در صورتی كه بزه در مرئی و منظر مأمورین كشف بزه ها واقع شده و یا بلافاصله مأموران مذكور در محل وقوع بزه حاضر شده و یا آثار بزه را فوراً پس از وقوع ملاحظه نمایند. ۲- در صورتی كه دسته یا جماعتی كه ناظر وقوع بزه بوده یا خود مجنی علیه بلافاصله پس از وقوع بزه شخص معینی را مرتكب معرفی نماید. ۳- اگر در موقعی نزدیك به زمان وقوع بزه علائم و آثار واضحه یا اسباب و دلایل بزه در تصرف متهم یافت گردد یا تعلق اسباب و دلایل مذكور به متهم محرز گردد. ۴- وقتی كه متهم در زمان نزدیكی پس از وقوع بزه قصد فرار داشته یا در حال فرار یا فوراً پس از آن دستگیر شود. (ماده ۱۲۸ قانون دادرسی و كیفر ارتش مصوب ۴/۱۰/۱۳۱۸)

بستر: آن قسمت از رودخانه، نهر یا مسیل است كه در هر محل با توجه به آمار هیدرولوژیك و داغاب و حداكثر طغیان با دوره برگشت ۲۵ ساله به وسیله وزارت نیرو یا شركت های آب منطقه ای تعیین می شود. در مناطقی كه ضرورت ایجاب می نماید سیلاب با دوره برگشت كم تر یا بیش تر از ۲۵ ساله ملاك محاسبه قرار گیرد. سازمان های آب منطقه ای حسب مورد با ارائه نقشه های مربوط و توجیهات فنی از حوزه ستادی وزارت نیرو مجوز لازم را اخذ خواهند نمود. تغییرات طبیعی بستر رودخانه ها، مسیل ها یا انهار طبیعی در بستر سابق تأثیری نداشته و بستر سابق كماكان در اختیار حكومت اسلامی است ولیكن حریم برای آن منظور نخواهد شد. (بند ح ماده ۱ آیین نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه ها، انهار، مسیلها، مرداب ها، بركه های طبیعی و شبكه های آبرسانی، آبیاری و زهكشی مصوب ۱۱/۸/۱۳۷۹ هیأت وزیران)

بستر (رودخانه): آن قسمت از رودخانه، نهر یا مسیل است كه در حداكثر طغیان معمولی زیر آب قرار می گیرد. (بند ۷ آیین نامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت كناره و بستر رودخانه های مرزی مصوب ۱۸/۱۲/۱۳۶۳ هیأت وزیران)

بستن دفاتر: برای این كه تاریخ ثبت بیش تر ثابت و مصون از تغییر باشد مباشر ثبت همه روز هنگام بسته شدن مباشرت تمام دفاتر را می بندد مقصود از آن بستن دفاتر آن است كه مباشر ثبت در ذیل آخرین سطر تاریخ روز و ماه و سال را گذاشته امضا می نماید تخلف از مفاد این ماده مستوجب مجازاتی می باشد كه در ماده ۱۳۱ مقرر است. (ماده ۸۰ قانون ثبت اسناد مصوب ۲۱/۲/۱۲۹۰)

بسته های پست سیاسی: بسته های پست سیاسی عبارت از بسته های محتوی نوشتجات رسمی دولتی است كه به مهر وزارت امور خارجه یا نمایندگی های سیاسی دولت ... ایران یا دول خارجه لاك و مهر یا پلمب شده و عبارت:  Expedition Officielle Gourrier Diplomatique  یا هر جمله دیگری كه دارای همان
مفهوم باشد روی آن نوشته شده و به وسیله پیك سیاسی حمل شود. (ماده ۳۳۲ آیین نامه اجرایی قانون امور گمركی مصوب ۲۰/۱/۱۳۵۱)

بسیجیان: كسانی هستند كه براساس گواهی نیروی مقاومت بسیج حداقل یك سال فعالیت مستمر با رده های مقاومت آن نیرو داشته باشند. (تبصره ۳ ماده ۱ از قانون نحوه واگذاری سهام دولتی و متعلق به دولت به ایثارگران و كارگران مصوب ۱۲/۵/۱۳۷۳)

بسیجی عادی: بسیجی عادی، عموم اقشار معتقد به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اهداف انقلاب اسلامی هستند كه پس از گذراندن دوره آموزش عمومی به خدمت ارتش بیست میلیونی درآمده و سازماندهی می شوند. (بند الف ماده ۱۳ از قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مصوب ۲۱/۷/۱۳۷۰)


بسیجی فعال: آن دسته از بسیجیان عادی داوطلب هستند كه واجد شرایط لازم بوده و پس از گذراندن دوره های آموزشی، سازماندهی شده و ضمن شركت در برنامه های حفظ انسجام در انجام مأموریت های محوله با سپاه همكاری می كنند. (بند ب ماده ۱۳ از قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مصوب ۲۱/۷/۱۳۷۰


بناهای ضروری: آن دسته از بناهایی است كه لازم است پس از وقوع زلزله قابل بهره برداری باقی بمانند. از بخش تعاریف آیین نامه طراحی ساختمان در برابر زلزله مصوب ۱۷/۹/۱۳۷۸.

بندر صیادی: به محدوده ای از ساحل دریا، دریاچه یا رودخانه اطلاق می شود كه به جهت دارا بودن پناهگاه طبیعی (خور یا آبراهه مناسب) یا مصنوعی (موج شكن) و تأسیسات ساحلی دیگر، پهلوگیری و تخلیه صید به وسیله شناورهای صیادی در آن امكان پذیر بوده و اكثر شناورهای فعال در آن شناورهای صیادی می باشند. (بند ۱۰ ماده ۱ از آیین نامه اجرایی حفاظت و بهره برداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۵/۲/۱۳۷۸ هیأت وزیران)


بندگی رعایا: یعنی وضع یا حال رعیت كه به موجب قانون یا عرف یا قرارداد مكلف باشد در زمین متعلق به فرد دیگری زندگی و كار كند و برای فرد اخیر خدمات معینی را با دریافت اجرت یا رایگان انجام دهد و به هر حال حق تغییر وضع و حال خود را نداشته باشد. ماده اول قانون مربوط به الحاق دولت ایران به قرارداد تكمیلی منع بردگی و برده فروشی و عملیات و دستگاه های مشابه بردگی مصوب ۳/۱۲/۱۳۳۷.

بنگاه خالصجات: به منظور عمران و آبادی املاك خالصه و ازدیاد تولید و تكثیر درآمد آن ها و همچنین همكاری با دستگاه های وزارت كشاورزی بنگاهی به نام بنگاه خالصجات تحت نظر وزارت كشاورزی تأسیس می شود. (ماده ۱ قانون تأسیس بنگاه خالصجات كشور مصوب ۲۶/۴/۱۳۳۴)

بنگاه عمرانی كشور: به منظور عمران و آبادی قرا و تعمیم فرهنگ و بهداشت و بهبود وضع كشاورزی و كشاورزان و بالا بردن سطح زندگی آنان و تقویت روح همكاری و تعاون بین آن ها و اجرای این قانون بنگاهی به نام بنگاه عمرانی كشور تحت نظر وزارت كشور تأسیس می شود. (ماده ۱ قانون بنگاه عمرانی كشور مصوب ۱۱/۵/۱۳۳۴)

بنیاد شهید انقلاب اسلامی: نهادی است انقلابی كه در اجرای فرمان رهبر كبیر و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی رضوان ا... تعالی علیه در تاریخ ۲۲/۱۲/۱۳۵۸ تأسیس شده و دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است و امور آن طبق مقررات و قوانین مربوط به نهادهای عمومی غیردولتی و در چارچوب این اساسنامه و آیین نامه های مربوطه زیرنظر رئیس جمهور و نظارت عالیه مقام معظم رهبری اداره می شود. از ماده ۱ قانون اساسنامه بنیاد شهید انقلاب اسلامی مصوب ۲۷/۲/۱۳۷۷.


بنیاد مسكن انقلاب اسلامی: نهاد انقلاب اسلامی است كه براساس فرمان ۲۱ فروردین ۱۳۵۸ رهبر كبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی مدظله به منظور تأمین مسكن محرومان به ویژه روستائیان در چارچوب سیاست ها و برنامه های دولت تشكیل گردیده است. (از ماده ۱ اساسنامه بنیاد مسكن انقلاب اسلامی مصوب ۱۷/۹/۱۳۶۶)

بوته جنگلی: رستنی های خودروی خشبی است كه ساقه آن ها به طور طبیعی كمی بالاتر از سطح خاك منشعب شده باشد و نوعاً در جنگل ها یا اراضی جنگلی یا بیشه ها می روید. (بند ۲ ماده ۱ از قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۲۵/۵/۱۳۴۶)

بوته كویری: كلیه نباتات خودروی چند ساله بجز درخت كه در كویر و بیابان می روید بوته كویری نامیده می شود. (بند ۳ ماده ۱ از قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۲۵/۵/۱۳۴۶)


بودجه: بودجه لایحه پیش بینی كلیه عواید و مخارج مملكتی برای مدت یك سال شمسی (سنه مالی) كه به تصویب مجلس شورای ملی رسیده باشد. (ماده ۱ قانون محاسبات عمومی مصوب ۱۰/۱۲/۱۳۱۲


بودجه دولت: بودجه دولت سندی است كه معاملات دخل و خرج مملكتی برای مدت معینی در آن پیش بینی و تصویب شده باشد. مدت مزبوره را سنه مالیه می گویند و عبارت است از یك سال شمسی. (ماده ۱ از قانون محاسبات عمومی مصوب ۳/۱۲/۱۲۸۹)


بودجه عمومی دولت: منظور بودجه ای است كه در آن برای اجرای برنامه سالانه منابع مالی لازم پیش بینی و اعتبارات جاری و عمرانی دستگاه های اجرایی تعیین می شود. (بند ۵ ماده ۱ از قانون برنامه و بودجه كشور مصوب ۱۰/۱۲/۱۳۵۱)

بودجه كل كشور: بودجه كل كشور برنامه مالی دولت است كه برای یك سال مالی تهیه و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار و براورد هزینه ها برای انجام عملیاتی كه منجر به وصول به هدف های دولت می گردد بوده و از سه قسمت تشكیل می شود. (ماده ۱ قانون محاسبات عمومی مصوب ۱۵/۱۰/۱۳۴۹)

بورس اوراق بهادار: بورس اوراق بهادار بازار خاصی است كه در آن داد و ستد اوراق بهادار توسط كارگزاران بورس طبق مقررات این قانون انجام می گیرد. (بند ۱ ماده ۱ از قانون تأسیس بورس اوراق بهادار مصوب ۲۷/۲/۱۳۴۵)

بورسیه: به دانشجویی اطلاق می گردد كه با رعایت ضوابط كلیه هزینه های ریالی و ارزی وی از طرف دولت پرداخت گردد. (بند الف ماده ۱ از آیین نامه اجرایی بند ۵ تبصره (۱۷) قانون بودجه سال ۱۳۷۸ كل كشور مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۷۷ هیأت وزیران)

بولتن: بولتن عبارت است از نشریه ای كه توسط دستگاه های دولتی در زمینه های خبری، آموزشی، فنی، تخصصی، سیاسی و نظایر این ها كه مرتبط با وظایف قانونی و در محدوده فعالیت آن ها است به منظور ارتقاء سطح آگاهی كاركنان همان دستگاه و مسئولان دیگر دستگاه ها با تیراژ محدود و در فواصل زمانی معین با چاپ یكرنگ و به طور رایگان منتشر و توزیع می شود و دارای انواع زیر است. (ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون ممنوعیت وزارتخانه ها و مؤسسات و شركت های دولتی از چاپ و انتشار نشریات غیرضرور مصوب ۱۳۶۵ مصوب ۲۳/۱۰/۱۳۶۶ هیأت وزیران)

بولتن خبری: این نشریه فقط در سطح دستگاه های دولتی منتشر می شود و حاوی آخرین اخبار داخلی از قبیل دستورالعمل های اداری- انتصابات رویدادها، بازدیدها و تشویق كاركنان می باشد. این بولتن با تیراژ حداكثر (۸)/ (۱) تعداد كل پرسنل دستگاه مورد نظر و حداكثر در ۲۴ صفحه منتشر می شود و تا ۵ درصد آن را می توان برای ارگان های دولتی دیگر ارسال كرد. (بند ۱ ماده ۱ از آیین نامه اجرایی قانون ممنوعیت وزارتخانه ها و مؤسسات و شركت های دولتی از چاپ و انتشار نشریات غیرضرور مصوب ۱۳۶۵ مصوب ۲۳/۱۰/۱۳۶۶ هیأت وزیران

بولتن سیاسی: نشریه ای است حاوی اخبار و نیز تحلیل رویدادهای داخلی و خارجی اعم از عادی یا طبقه بندی شده نشریه مذكور توسط دستگاه هایی منتشر می شود كه قانوناً مجاز به انتشار این گونه نشریات هستند. (بند ۲ ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون ممنوعیت وزارتخانه ها و مؤسسات و شركت های دولتی از چاپ و انتشار نشریات غیرضرور مصوب ۱۳۶۵ مصوب ۲۳/۱۰/۱۳۶۶ هیأت وزیران)

بومی سازی دانش فنی: عبارت است از توانایی تحلیل فناوری به منظور تبدیل یا تغییر بهینه آن براساس شرایط نیاز و تحولات فناوری در كشور (از جمله نوع، كمیت و كیفیت مواد اولیه مورد نیاز، نوع انرژی با صرفه، سطح اتوماسیون فناوری مربوط استانداردهای كیفی محصول و فرمولاسیون ها یا فرایندهای جدید تولید) و كاربرد آن. (تبصره ماده ۱ آیین نامه اجرایی بند (ج) تبصره (۲۲) قانون بودجه سال ۱۳۸۰ كل كشور مصوب ۲۹/۱/۱۳۸۰ هیأت وزیران

بهای اسمی اسناد خزانه: بهای اسمی اسناد خزانه و اوراق قرضه مشمول این قانون بهایی است كه در متن آن ها نوشته و از طرف وزارت دارایی تضمین شده و پس از سررسید قابل پرداخت است. (ماده ۴ قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب ۲/۷/۱۳۴۸)


بهای اسمی اوراق قرضه: بهای اسمی اسناد خزانه و اوراق قرضه مشمول این قانون بهایی است كه در متن آن ها نوشته و از طرف وزارت دارایی تضمین شده و پس از سررسید قابل پرداخت است. (ماده ۴ قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب ۲/۷/۱۳۴۸)

بهای تمام شده: بهای تمام شده هر قطعه زمین برای امر مسكن عبارت است از قیمت منطقه ای زمین در زمان واگذاری به علاوه كلیه هزینه های تعلق گرفته و متناسب با هر طرح طبق دستورالعمل وزارت مسكن و شهرسازی. (ماده ۲۵ آیین نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب ۲۴/۳/۱۳۷۱ هیأت وزیران)

بهای خواسته: بهای خواسته به ترتیب زیر تعیین می شود:۱- اگر خواسته پول رایج ایران باشد، بهای آن عبارت است از مبلغ مورد مطالبه و اگر پول خارجی باشد، ارزیابی آن به نرخ رسمی بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ تقدیم دادخواست بهای خواسته محسوب می شود. ۲- در دعوای چند خواهان كه هر یك قسمتی از كل را مطالبه می نماید بهای خواسته مساوی است با حاصل جمع تمام قسمت هایی كه مطالبه می شود. ۳- در دعاوی راجع به منافع و حقوقی كه باید در مواعد معین استیفا و یا پرداخت گردد، بهای خواسته عبارت است از حاصل جمع تمام اقساط و منافعی كه خواهان خود را ذی حق در مطالبه آن می داند. در صورتی كه حق نامبرده محدود به زمان معین نبوده یا مادام العمر باشد بهای خواسته مساوی است با حاصل جمع منافع ده سال یا آنچه را كه ظرف ده سال باید استیفا كند. ۴- در دعاوی راجع به اموال، بهای خواسته مبلغی است كه خواهان در دادخواست معین كرده و خوانده تا اولین جلسه دادرسی به آن ایراد و یا اعتراض نكرده مگر این كه قانون ترتیب دیگری معین كرده باشد. (ماده ۶۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) مصوب ۲۱/۱/۱۳۷۹)

بهای خواسته: بهای خواسته از نقطه نظر صلاحیت و هزینه دادرسی مبلغی است كه در دادخواست قید شود. (ماده ۸۶ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۲۵/۶/۱۳۱۸)

بهای روز اسناد خزانه: بهای روز اسناد خزانه و اوراق قرضه مشمول این قانون بهایی است كه این اسناد و اوراق برحسب مقتضیات عرضه و تقاضا در بازار خرید و فروش می شوند. (ماده ۵ قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب ۲/۷/۱۳۴۸)

بهای روز اوراق قرضه: بهای روز اسناد خزانه و اوراق قرضه مشمول این قانون بهایی است كه این اسناد و اوراق برحسب مقتضیات عرضه و تقاضا در بازار خرید و فروش می شوند. (ماده ۵ از قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب ۲/۷/۱۳۴۸

بهای عادله (املاك): بهای روز عبارت است از قیمت اراضی یك سال قبل از تاریخ اعلام تصمیم دولت چنان چه این بها از بهای روز بیش تر باشد قیمت عادله روز ملاك عمل قرار خواهد گرفت بهای عادله بدون در نظر گرفتن منظور از خرید و تأثیر اجرای برنامه های شهرسازی و خانه سازی در قیمت ها خواهد بود. (تبصره ۱ ماده ۱ از قانون مربوطه به تملك زمین ها برای اجرای برنامه های شهرسازی مصوب ۱۷/۳/۱۳۳۹)


بهای عادله: مقصود از بهای عادله نسبت به املاك بهای زمین بیاض یا به انضمام بنا و اشجار پیش از آگهی توسعه و خرابی است و در مورد انهار و قنوات مأخذ ارزیابی بهایی است كه درباره شرب باغات و اراضی زراعتی همان شهر یا مجاور آن معمول و متداول است. (تبصره ۱ ماده ۴ از قانون اصلاح قانون توسعه معابر مصوب ۱/۴/۱۳۲۰)

بهداشت محیط: بهداشت محیط عبارت است از كنترل عواملی از محیط زندگی كه به گونه ای روی سلامت جسمی، روانی و اجتماعی انسان تأثیر می گذارند. (بند الف ماده ۱ آیین نامه بهداشت محیط مصوب ۲۴/۴/۱۳۷۱ هیأت وزیران)

بهره اسمی: بهره اسمی بهره ای است كه در متن اسناد خزانه و اوراق قرضه مشمول این قانون نوشته و از طرف وزارت دارایی تضمین شده و پس از سررسید قابل پرداخت است. (ماده ۶ قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب ۲/۷/۱۳۴۸

بهره بردار: شخص حقیقی یا حقوقی اعم از دولتی، تعاونی و خصوصی است كه دارای پروانه بهره برداری از وزارت معادن و فلزات باشد. (بند خ ماده ۱ قانون معادن مصوب ۲۳/۳/۱۳۷۷)

بهره بردار: بهره بردار، سازمان دولتی یا شركت تعاونی است كه پروانه بهره برداری به نام او صادر شده است. (بند ذ ماده ۱ از قانون معادن مصوب ۱/۳/۱۳۶۲)

بهره برداری: مجموعه عملیاتی است كه به منظور استخراج و كانه آرایی و به دست آوردن مواد معدنی قابل فروش انجام می گیرد. (بند ح ماده ۱ قانون معادن مصوب ۲۳/۳/۱۳۷۷)


بهره برداری: عبارت است از مجموعه عملیاتی كه به منظور استخراج و كانه آرایی و به دست آوردن مواد معدنی قابل فروش (كانه) انجام می گیرد. (بند د ماده ۱ از قانون معادن مصوب ۱/۳/۱۳۶۲)

بهره برداری (جنگل): به طور كلی آن قسمت از قطعات مقطوعه كه قابل تبدیل به چوب آلات صنعتی می باشد باید به صورت گرده بینه از جنگل خارج شده و در كارخانه چوب بری تبدیل شده و بقیه به صورت زغال یا هیزم از جنگل خارج گردد. (بند ۴ تبصره ۱ ماده ۴ از قانون جنگل ها و مراتع كشور مصوب ۸/۶/۱۳۳۸)


بهره واقعی: بهره واقعی بهره ای است كه براثر نوسانات بهای روز اسناد یا اوراق ممكن است بیش تر یا كم تر از بهره اسمی نصیب دارندگان آن ها شود. (ماده ۷ قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب ۲/۷/۱۳۴۸)

بی بضاعت: بی بضاعت به كسی اطلاق می شود كه درآمد لازم برای تأمین معیشت خود نداشته باشد ضابطه تعیین درآمد برای اعاشه تحت الكفاله هر یك از طبقات مشمولان به شرح زیر خواهد بود: ۱- در مورد مشمولان عادی برابر حقوق خالص دریافتی سرباز داوطلب. ۲- در مورد مشمولان دیپلمه و فوق دیپلم برابر حقوق خالص دریافتی گروهبان یكم وظیفه. ۳- در مورد مشمولان لیسانسه و بالاتر برابر حقوق خالص دریافتی ستوان دوم وظیفه. (تبصره ۳ قانون اصلاح تبصره ۳ ماده ۴۴ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۹/۳/۱۳۵۵)

بی بضاعت: بی بضاعت به كسی اطلاق می شود كه درآمد لازم برای تأمین معیشت خود نداشته باشد. (تبصره ۳ ماده ۴۴ از قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳/۲/۱۳۵۰)

بی زمین: عبارت است از كسی كه هیچ گونه زمین زراعی نداشته باشد. (بند ۵ آیین نامه اجرایی قانون واگذاری زمین های دایر و بایركه بعد از انقلاب به صورت كشت موقت در اختیار كشاورزان قرارگرفته است مصوب ۸/۸/۱۳۶۵. مصوب ۲۹/۱۱/۱۳۶۵ هیأت وزیران)


بیشه طبیعی: جنگل یا مرتع یا بیشه طبیعی عبارت از جنگل یا مرتع یا بیشه ای است كه به وسیله اشخاص ایجاد نشده باشد. (بند ۱ ماده ۱ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب ۲۵/۵/۱۳۴۶)

بیشه یا قلمستان: زمینی است كه در آن درختان غیرمثمر به وسیله اشخاص غرس شده و تعداد درخت در هر هكتار آن از هزار اصله تجاوز نماید. (ردیف ج بند ۹ ماده ۱ از قانون مربوط به اصلاحات ارضی مصوب ۲۶/۲/۱۳۳۹)


بیع: بیع عبارت است از تملیك عین به عوض معلوم. (ماده ۳۳۸ از قانون مدنی)

بیع شرط: نوعی از معامله است كه در آن شروطی مورد توافق متعاملین قرار می گیرد.(بند ۱۱ ماده ۱ از آیین نامه اجرایی قانون واگذاری زمین های دایر و بایر كه بعد از انقلاب به صورت كشت موقت در اختیار كشاورزان قرار گرفته است مصوب ۲۹/۱۱/۱۳۶۵ هیأت وزیران.


بیع قطعی: اگر در عقد بیع شرطی ذكر نشده یا برای تسلیم مبیع یا تأدیه قیمت موعدی معین نگشته باشد بیع قطعی و ثمن حال محسوب است مگر اینكه بر حسب عرف و عادت محل یا عرف و عادت تجارت در معاملات تجاری وجود شرطی یا موعدی معهود باشد اگر چه در قرارداد بیع ذكری نشده باشد. (ماده ۳۴۴ از قانون مدنی)


بیع مشروط: اگر در عقد بیع شرطی ذكر نشده یا برای تسلیم مبیع یا تأدیه قیمت موعدی معین نگشته باشد بیع قطعی و ثمن حال محسوب است مگر این كه بر حسب عرف و عادت محل یا عرف و عادت تجارت در معاملات تجاری وجود شرطی یا موعدی معهود باشد اگرچه در قرارداد بیع ذكری نشده باشد. (ماده ۳۴۴ از قانون مدنی)

بیكار: بیكار از نظر این قانون فردی است كه مشمول این قانون بوده و بدون میل و اراده بیكار شده و آماده كار باشد. (ماده ۲ از قانون بیمه بیكاری مصوب ۲۴/۳/۱۳۶۶)

بیكار: از لحاظ این قانون بیكار كسی است كه بدون میل و اراده خود بیكار مانده و آماده كار و در جستجوی كار باشد. (ماده ۲ از طرح ایجاد صندوق وام كارگری مصوب ۱۶/۱۲/۱۳۵۷ هیأت وزیران)

بیمارستان دامپزشكی: بیمارستان دامپزشكی، مكانی با فضای مناسب، مطابق نقشه استاندارد موجود در سازمان دامپزشكی كشور- با امكانات پذیرش دام های كوچك و بزرگ، طیور و ... یا هر یك از آن ها است كه دارای امكانات معاینه، تشخیص، معالجه، جراحی دام ها، امكانات آزمایشگاهی برای انجام آزمایشات لازم، تأمین داروهای تجویز شده و در صورت لزوم بستری كردن دام ها و اعزام اكیپ های سیار به مناطق تحت پوشش می باشد. (ماده ۱ از آیین نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون سازمان دامپزشكی كشور برای صدور پروانه... مصوب ۴/۱۰/۱۳۷۳ هیأت وزیران)


بیماری: بیماری، وضع غیرعادی جسمی یا روحی است كه انجام خدمات درمانی را ایجاب می كند یا موجب عدم توانایی موقت اشتغال به كار می شود یا این كه موجب هر دو در آن واحد می گردد. (بند ۷ ماده ۲ از قانون تأمین اجتماعی مصوب ۳/۴/۱۳۵۴)


بیماری های آمیزشی: مقصود از بیماری های آمیزشی- سوزاك- كوفت (سیفلیس) آتشك (شانكر نرم) است در هر نقطه از بدن كه واقع باشد. (تبصره ماده ۱ از قانون طرز جلوگیری از بیماری های آمیزشی و بیماری های واگیردار مصوب ۱۱/۳/۱۳۲۰

بیماری های حرفه ای: بیماری های حرفه ای عبارت از بیماری هایی است كه ضمن كار و بر اثر تماس و ارتباط با انواع مواد سمی یا بیماری زا ایجاد می شود. (ماده ۲۱ از قانون آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ الحاقی به قانون بیمه های اجتماعی روستائیان مصوب ۱۶/۳/۱۳۵۰)

بیماری های حرفه ای: بیماری های حرفه ای بیماری هایی است كه در جدولی كه بنا بر پیشنهاد مدیر عامل به تصویب شورای عالی خواهد رسید تعیین می گردد. (ماده ۴۴) از قانون بیمه های اجتماعی كارگران مصوب ۲۱/۲/۱۳۳۹.


بیماری های حرفه ای: منظور از بیماری های حرفه ای مذكور در این قانون بیماری هایی است كه در جدولی كه به تصویب شورای عالی خواهد رسید تعیین می گردد. (ماده ۱۰۸ از لایحه قانونی بیمه های اجتماعی كارگران مصوب ۲۴/۴/۱۳۳۴)


بی مبالاتی: منظور از بی مبالاتی اقدام به امری است كه مرتكب نمی بایست به آن مبادرت نموده باشد و منظور از غفلت خودداری از امری است كه مرتكب می بایست به آن اقدام نموده باشد اعم از این كه منشأ بی مبالاتی یا غفلت عدم اطلاع و عدم مهارت یا عدم تجربه یا عدم رعایت قوانین یا مقررات یا اوامر یا نظامات و یا عرف عادت باشد. (تبصره ماده ۸ از قانون راجع به مجازات اخلالگران در صنایع نفت ایران مصوب ۱۶/۷/۱۳۳۶)


بیمه: بیمه عقدی است كه به موجب آن یك طرف تعهد می كند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمه گر طرف تعهد را بیمه گذار وجهی را كه بیمه گذار به بیمه گر می پردازد حق بیمه و آنچه را كه بیمه می شود موضوع بیمه نامند. (ماده ۱ از قانون بیمه مصوب ۷/۲/۱۳۱۶)


بیمه شده: بیمه شده شخصی است كه رأساً مشمول مقررات تأمین اجتماعی بوده و با پرداخت مبالغی به عنوان حق بیمه حق استفاده از مزایای مقرر در این قانون را دارد. (بند ۱ ماده ۲ از قانون تأمین اجتماعی مصوب ۳/۴/۱۳۵۴

بیمه شده اصلی: فردی است كه رأساً مشمول مقررات بیمه خدمات درمانی موضوع این قانون بوده و پس از پرداخت حق السهم (توسط فرد یا مراجع مشمول در قانون) مشمول استفاده از مزایای خدمات درمانی قرار می گیرد. (بند ۱ ماده ۱ از قانون بیمه همگانی خدمات درمانی كشور مصوب ۳/۸/۱۳۷۳)

بیمه شده تبعی: خانواده شخص یا اشخاصی هستند كه به تبع سرپرستی و كفالت بیمه شده اصلی از مزایای مقرر در این قانون می توانند استفاده نمایند. (بند ۲ ماده ۱ از قانون بیمه همگانی خدمات درمانی كشور مصوب ۳/۸/۱۳۷۳)


بیمه گر: بیمه عقدی است كه به موجب آن یك طرف تعهد می نماید در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران كرده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمه گر طرف تعهد گذار وجهی را كه بیمه گذار به بیمه گر می پردازد حق بیمه و آنچه را كه بیمه می شود موضوع بیمه نامند. (ماده ۱ از قانون بیمه مصوب ۷/۱۲/۱۳۱۶)

بیمه گذار: بیمه عقدی است كه به موجب آن یك طرف تعهد می نماید در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران كرده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمه گر طرف تعهد را بیمه گذار وجهی را كه بیمـه گـذار به بیمـه گـر می پردازد حق بیمـه و  آنچه را كه بیمه می شود موضوع بیمه نامند. (ماده ۱ از قانون بیمه مصوب ۷/۲/۱۳۱۶)

بیوه: بیوه به زنانی اطلاق می شود كه به عقد ازدواج (دائم یا منقطع) درآمده و سپس به یكی از دلایل طلاق، فوت شوهر، فسخ عقد، صدور حكم موت فرضی، بذل مدت یا انقضای مدت در نكاح منقطع، شوهر خود را از دست داده باشند. (بند ۱ ماده ۲ از قانون تأمین زنان و كودكان بی سرپرست مصوب ۲۴/۸/۱۳۷۱)



نام
پست الکترونيک
پيام شما