آمار بازدید سایت
کاربران آنلاين: ۳
بازديد امروز: ۳۷۰
بازديد روز قبل: ۴۹۹
بازديد هفته: ۳۰۳۹
بازديد ماه: ۳۷۵۰
بازديد کل: ۶۲۷۸۹۲۵
آي پي: ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱۸۷
مشروح مذاكرات مجلس > مشروح مذاكرات قانون مدني > ۱۳۸۷/۰۹/۱۲
۵۳۸ بازدید
 
   

مبحث چهارم .قانون استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی


دوره چهارم- سال دوم                                                                             شماره ترتیب چاپ ۷۳۳ ۱۳۷۳ -۱۳۷۲ شماره دفتر ۲۶۰                                                                         تاریخ  چاپ ۱۹/۵/۱۳۷۲


یك شوری
طرح  استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی


كمیسیون ارجاعی: امور قضائی و حقوقی
اداره كل قوانین
با سمه تعالی
ریاست محترم مجلس شورای اسلامی
نظر به اینكه قبل از تصویب ماده ۹۸۲ قانون مدنی با اصلاحات جدید، در سال ۱۳۶۸ تعدادی از افراد با كسب تابعیت ایرانی به عنوان حكام شرع به استخدام دادگستری درآمده و به اتفاق منشأ خدمات مؤثر در حوزه های قضائی خود به عنوان حاكم شرع دادگاه انقلاب در جهت تثبیت ارزش های انقلاب بوده اند   و مورد احترام و وثوق آحاد ملت اسلامی در حوزه های قضائی مذكور هستند و در صورتی كه رعایت حقوق مكتسبه آنان نشود رعایت عدالت عملأ با متن ماده نقض می گردد. ایجاد امنیت شغلی ایجاب می نماید، روح قانون آن طوری كه مراد قانونگذار است استنتاج و به صورت تفسیر بر مبنای واقع اعلام گردد.
قشقایی- ربیعی- رجائی- محمد محمدی- سیفیان- مطوری- سید احمد موسوی- سلیمانی- محسن راثی- دكتر فرید- پیش بین- موسوی- سید محمدرضا مو الی ز اده- عبد الرحیم نوربخش- شایسته- احمد زمانیان- یوسفپور- سیدجواد حسینى- اژه ای- یونس محمدی- حسن سلیمانی- اسماعیل نوروزی- نوروز زاده- احمد طه- معتمدی- حسن آقا حسینى طباطبایی- ابوالقاسم علوی- و دو امضای ناخو انا.


طرح  استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی
ماده واحده. با توجه به اینكه در ماده ۹۸۲ قانون مدنی اخیر التصویب مجلس شورای اسلامی اعلام شده است كسانی كه تابعیت ایرانی كسب نموده اند  یا می نمایند نمی توانند به قضاوت اشتغال داشته باشند، آیا ماده فوق الذكر شامل كسانی كه قبلأ به استخدام قضا درآمده اند   و دارای حقوق مكتسبه می باشند، می شود؟ یا اینكه از استخدام آنان در آینده جلوگیری بعمل می آورد؟


ماده ۹۸۲ قانون مدنی
اصلاحی ۱۴/۸/۱۳۷۰
ماده ۰۹۸۲ اشخاصی كه تحصیل تابعیت ایرانی نموده یا بنمایند از كلیه حقوقی كه برای ایرانیان مقرر است بهره مند می شوند لیكن نمی توانند به مقامات ذیل نائل گردند:
۱. ریاست جمهوری و معاونین او.
۲. عضویت در شورای نگهبان و ریاست قوه قضائیه.
۳. وزارت و كفالت وزارت و استاند اری و فرمانداری.
۴. عضویت در مجلس شورای اسلامی.
۵. عضویت شوراهای استان و شهرستان و شهر. ۰۶
 استخدام در وزارت امور خارجه و نیز احراز هرگونه پست و یا مأموریت سیاسی
۷. قضاوت.
۸. عالی ترین رده فرماندهی در ارتش و سپاه و نیروی انتظامی.
۹. تصدی پست های مهم اطلاعاتی و امنیتى.



گفتار دوم .مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی در مورد طرح استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی


مندرج در روزنامه رسمی شماره ۱۴۱۷۱ مورخ ۱۰/۸/۱۳۷۲
جلسه ۱۵۳، سه شنبه مورخ۲۷/۷/۱۳۷۲
۷. گزارش كمیسیون امور قضائی و حقوقی در خصوص طرح  استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی
رئیس. دستور بعدی را مطرح كنید.
منشی باهنر. گزارش كمیسیون امور قضائی و حقوقی در خصوص طرح استفساریه ماده۹۸۲ قانون مدنی
مخبر كمیسیون قضائی آقای سلیمانی بفرمایید.
حسن سلیمانی مخبر كمیسیون قضایی. بسم الله الرحمن الرحیم.
گزارش از كمیسیون امور قضائی و حقوقی به مجلس شورای اسلامی
طرح استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی به شماره چاپ ۷۳۳ كه جهت رسیدگی و تفسیر به این كمیسیون ارجاع شده بود. در جلسة مورخ ۱۱/۷/۱۳۷۲ با حضور نمایندگان دستگاه اجرایی مطرح و به شرح زیر مورد تصویب قرار گرفت. اینك گزارش آن تقدیم مجلس محترم شورای اسلامی می گردد.


رئیس كمیسیون امور قضائی و حقوقی. علی اصغر باغاتی


خدمت عزیزان  عرض كنم ماده ۹۸۲ قانون مدنی در رابطه با كسب تابعیت ایرانی است و حقوق یك فردی كه به عنوان تابع كشور جمهوری اسلامی ایران شناخته می شود در برخورداری از حقوق اجتماعی.
قبل از اینكه ماده ۹۸۲ در سال ۱۳۶۸ اصلاح بشود ۱ كسی كه تابعیت ایرانی را كسب می كرد یكی از مناصبى كه می توانست به آن دست پیدا كند قضاوت بود كه در سال ۲۱۳۶۸ علاوه بر مناصبى كه در خود قانون قید شده بود قضاوت هم اضافه شد، یعنى كسی كه تابعیت ایران را كسب می كند عنوان قاضی را نمی تواند   داشته باشد. منتها به این شكل انشاء شده:  كسانی كه تابعیت ایران را كسب كنند یا كسب نموده اند   به این مشاغل نایل نخواهند شد. چون قصد قانونگذار برای جلوگیری از كسب این عناوین در آینده پس از تصویب قانون است. كسانی هم كه قبل از این اصلاحیه به شغل قضا دست پیدا كرده اند و قاضی شده اند   و حقوق مكتسبه ای داشته اند   و مشروح مذاكرات مجلس هم در موقع تصویب این اصلاحیه به این مراد نبوده كه این حقوق را از آنها سلب كند، كمیسیون نظرش براین قرار گرفت كه اگر با كسب تابعیت ایرانی از طرف خارجی امكان قضاوت سلب شده این قانون مشمول كسانی خواهد شد كه پس از این تصویب می خواهند قاضی بشوند و به ۳ استخدام قوه قضائیه در بیایند ۴، نه كسانی كه قاضی بوده اند  . صفت قضا از كسانی كه قاضی بوده اند   سلب نخواهد شد و به این صورت تصویب خواهد شد كه با توجه به عبارت صدر ماده ۹۸۲ قانون مدنی افرادی كه پس از تصویب این قانون تحصیل تابعیت ایرانی می نمایند نمی توانند به مقام قضاوت نایل گردند این محدودیت شامل افرادی كه قبل از تصویب قانون تحصیل تابعیت نموده و یا به امر قضاوت اشتغال داشته اند   نمی گردد. امیدواریم كه عزیزان  رأی بدهند كلأ دو نفر از سادات بزرگوار در قوه قضائیه از این قانون بهره مندند و این مشكل قضات محترم شرع هم منتفی شود.
 والسلام علیكم و رحمةالله.
رئیس. متشكر... در استفساریه یك مخالف صحبت می كند و یك موافق ۵، مخالف استفساریه را دعوت كنید.
منشی. آقای عباسی مخالف.
عبام! عباسی. بسم الله الرحمن الرحیم. 
ولا تكونو ا كالتى نقضت غزلها من بعد قوه انكاثأ
اول باید عرض كنم كه متأسفانه و یا  خوشبختانه، این یك طرح استفساریه نیست و در واقع اصلاح قانون است و آقایان در قالب طرح آورده اند  ، با این لطافت كه وقت مخالف و موافق كمتر خواهد بود. و من متأسف هستم كه به صورت طرح آورده اند   وگرنه باید می آوردند طرح قانونی اصلاح ماده ۹۸۲ قانون مدنی و در مجلس مطرح می شد موافق و مخالف صحبت می كرد، دولت صحبت می كرد، كمیسیون نظرش را می د اد بعد نتیجه گیری می شد ولی به صورت طرح استفساریه آورده اند   و این صحیح نیست و اما موضوع چیست؟
موضوع اصلاح ماده ۹۸۲ قانون مدنی است. همه نمایندگان محترم توجه دارند كه قانون مدنی در كشور دومین قانون كشور است اول قانون اساسی بعد قانون مدنی و از اسمش روشن است یعنى در محتوای این قانون، ملیت یك جامعه، مكتب یك جامعه، حقوق اجتماعی یك جامعه و واحدیت یك جامعه مشخص می شود. فرهنگ جامعه، فرهنگ سیاسی، فرهنگ اقتصادی، فرهنگ اجتماعی، فرهنگ سیاست داخلی و خارجی عمدتأ در قانون مدنی به صورت مشروح بیات می شود و قانون مدنی یعنى آینه تمام و شفاف یك ملیت آیا یك چنین قانونی را با چنین طرحی می توان اصلاح كرد، به همین آسانی، به همین رواتی، به همین سهولت؟ چرا ما قوانین با این وجهه نظر كم می نگریم چرا ما باید قانونی را كه منبعث از ملیت)  ملة ابیكم ابراهیم هو سمیكم المسلمین من قبل(..
رئیس - آقای عباسی شما درباره موضوع صحبت كنید، راجع به استفساریه. من در رابطه با همین استفساریه صحبت می كنم عرض می كنم اصلأ این طرح به صورت استفساریه غلط است چرا باید این طوری ۶ باشد؟ گرچه تأكید می كنم اصلأ به این صورت آوردن مفهومی ندارد اما ماده مربوط به استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی است:  اشخاصی كه تحصیل تابعیت ایرانی نموده یا بنمایند از كلیة حقوقی كه برای ایرانیان مقرر است بهره مند می شوند. لكن نمی توانند به مقامات ذیل نایل گردند: می شمارد
 ۱- ریاست جمهوری
 ۲- عضویت در شورای نگهبان و ریاست قوة قضائیه. وزارت و كفالت... قضاوت .كسی كه تابع كشور دیگری بوده بعد تابعیت ایران را احراز نموده از همة حقوق بهره مند است به استثنای این مواردی كه ذكر شده از جمله قضاوت، حق قضاوت ندارد. این چه تفسیری است كه آقایان كرده اند؟ به چه عنوان؟ در متن ماده ۹۸۲ این است كه:  تحصیل تابعیت نموده، تا بنمایند كسانی كه در گذشته تابعیت ایران را احراز نموده و یا در آینده تابعیت را احراز كنند، مطلقأ نمی توانند در این مناصب از جمله قضاوت عضویت داشته باشند و منصبى داشته باشند. از جناب آقای عمید زنجانی كه در آن موقع ظاهرأ ریاست كمیسیون قضائی مجلس را به عهده داشتند من سؤال كردم ایشان فرمودند اگر ما قانون گذار بودیم، اگر ما در كمیسیون این را تصویب كردیم، نظر ما این بوده كه طرف قبل از احراز تابعیت چه در استخدام دولت یا دستگاه باشد و چه نباشد. مر قانون ممنوعیت قضاوت برای كسانی كه تابعیت را احراز كرده باشند خواه در منصب قضاوت به نحوی قبل از احراز تابعیت مشغول شده باشند و یا بعد از احراز تابعیت بخواهند مشغول باشند. بنابراین قانون صراحت دارد و تفسیر آقایان هیچ انطباقی با این ماده قانونی ندارد و منظور آقایان هم در واقع اصلاح این ماده هست و اصلاح ماده هم باید به صورت طرح باشد و بعد اگر این موضوع و این قضیه حل بشود به عنوان تسامح و تساهل، فرد ا نوبت موارد مشروحه در همین ماده خواهد رسید. می گویند خوب چه اشكالی د ارد كه طرف مثلأ در مجلس هم عضویت داشته باشد؟ بند فلان را اصلاح می كنیم. چه اشكال دارد كه فردا كفالت یك وزارتخانه به صورت موقت برای مدت دو ماه؟ چه معنى دارد چه اشكال دارد؟ همین طور ۷  هلم چرأ بعد اصل ملیت به هر دو معنا كه در قانون اساسی هم ملیت ایرانی به صورت رسمی شناخته شده نادیده گرفته خواهد شد بحث ماورای مرز جغرافیایی از نشر اسلام یك بحث است، اصلاح قانون بحث دیگری است. این اعتقاد همه مسلمین است همه مسلمین در هر كجا هستند برادرند. (انما المؤمنون اخوه) اما بالاخره واقعیات جامعه هم قابل انكار نیست مرزبندی شده، ملیت ها محرز شده و بعد آیا اتصاف است؟ آیا مروت است؟  با همه احترامی كه من به عزیزان  می گذارم محترم هستند، عزیزند، بزرگ هستند و قابل تكریم به تمام معنا از هر نظر قابل تكریم. اما استحقاق كرامت غیر از این است به خاطر فرد و یا حتى افراد ولی بسیار معدود، ما قانون آینة كشور را اصلاح كنیم؟ در كل كشور برای اصلاح این ماده دو نفرند، این می ارزد،؟ مقام محفوظ، احترام محفوظ، مجد محفوظ، شرافت محفوظ، بزرگی محفوظ... (رئیس- وقت شما هم تمام شد .)
بنابراین آیا یك قانونی را كه آینه تمام نمای یك هویت هست باید اصلاح كرد آن هم به صورت تفسیر؟ آقایان اگر می خواهند كه مجد و كرم بیشتر باشد كه كسی هم مخالف نیست، نمایندگان بدانند راهی غیر ازطرح تفسیری و یا استفساریه هم وجود دارد. رئیس - آقای عباسی وقت شما تمام شد بنابراین بنده با این طرح تفسیری مخالف هستم. والسلام.
رئیس. لازم نیست همة وقت را استفاده كنید همان بخش اول را استفاده كنید بهتر است اگر حتمأ تمام وقت استفاده بشود شاید در تصمیم گیری ها اثر منفی بگذ ا رد.
منشی. مو افق ۸، آقای موحدی ساوجی:
موحدی ساوجی . بسم الله الرحمن الرحیم.
جناب آقای عباسی بیشتر دربارة فلسفه اینكه فردی كه تابعیت ایرانی قبلأ نداشته و بعد تابعیت ایرانی كسب كرده آیا مصلحت است كه در مصادر امور و مناصبى، سمت هایی مثل قضاوت و امثال اینها باشد یا نباشد. دربارة اصل این موضوع صحبت كردند كه هیچ ربطی به این تفسیر ندارد. خوب بود كه ایشان می آمدند اصل ماده قانونی را كه این تفسیر مربوط به آن است می خواند  ند بعد می گفتند كجای آن ماده قانونی با این تفسیر مغایرت دارد و بعد هم همینطور ادعا كردند كه  این یك قانون جدید است و تفسیر آن ماده نیست من لازم می دانم كه نظر نمایندگان محترم را به ماده ۹۸۲ قانون مدنی جلب بكنم خوب دقت كنیم ماده واحده سه سطر است اگر شما جملة اولش را بخوانید تصور شما براین است كسی كه ایرانی نبوده تابعیت ایرانی را قبلأ كسب كرده یا بعدأ كسب كند اگر هم قاضی باشد باید مثلأ اخراج بشود ولی وقتى شما تمام ماده واحده را می خوانید می بینید كه قانونگذار گفته است كسی كه از اول ایرانی نبوده و تابعیت ایرانی را قبل از تصویب قانون یا بعد از آن كسب كرده اگر بخواهد از حالا به بعد قاضی بشود دیگر نمی تواند  . اگر بخواهد در دستگاه قضائی بیاید ۹ ممنوع است كه استخدام بشود، نه اینكه كسانی كه براساس قوانین و مقررات منعی نداشته اند   ۱۰ و تابعیت ایرانی را در گذشته كسب كرده اند، در مصدر قضا هم نشسته اند  ، بیش از ده سال هم قضاوت كرده اند و قاضی خوبی هم بوده اند   كه قوة قضائیه براساس همه موازین قضائی عمل آنها را و زحمات آنها را تقدیر كرده حالا ما بیای یم اینجا بخواهیم حق آنان ولو یك نفر را ضایع كنیم. آقای عباسی می گوید، اینها دو نفر هستند حالا ما كه احصاء نكرده ایم ۱۱ دقیقأ ببینیم چند نفر هستند، ولی بحث این است جناب آقای عباسی اگر ما یك چنین ماده ای را مثلأ تصویب كنیم بگوی یم: اشخاصی كه تحصیل تابعیت ایرانی نموده یا بنمایند از كلیه حقوقی كه برای ایرانیان مقرر است بهره مند می شوند لیكن نمی تونند مثلأ این حقوق را داشته باشند از جمله مثلأ بگوی یم كه نباید زن ایرانی اختیار كندیا برعكس مرد ایرانی زن خارجی را بگیرد ولو اینكه بعدأ تابع ایران بشود آیا معنى این ماده این خواهد بود كه كسانی كه قبلأ ازدواج كرده اند باید از همدیگر جدا بشوند؟ چنین چیزی كه نیست. آقای عباسی در واقع صدر ماده واحده را سطر اول را دیده سطر سوم را ندیده متأسفانه به قول مثل معروف عرب)  حفظت شیئأ و غابة عنك الاشیا( در اینجا برادر عزیز من شما وقتى این سه سطر را می خوانید می گوید از این تاریخی كه این قانون تصویب می شود به بعد كسانی كه تابعیت ایرانی را كسب كرده یا می كنند دیگر نمی توانند قاضی بشوند اما اگر قاضی بوده اند   چه؟ كجای اینجا منع دارد؟ بنابراین من به نظرم می آید كه این تفسیر به هیچ وجه با ماده ۹۸۲ قانون مدنی مغایرت ندارد و كلی ما نقل در دستگاه قضائی هم مقامات قضائی، خود آقای یزدی هم گفتند این تفسیر درست است.
 و السلام.
رئیس. متشكر، حضار ۱۸۶ نفر، متن را جهت رأی گیری قرائت كنید.
منشی باهنر. طرح استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی
موضوع استفساریه
با توجه به اینكه در ماده ۹۸۲ قانون مدنی اخیرالتصویب مجلس شورای اسلامی اعلام شده است كسانی كه تابعیت ایرانی كسب نموده اند  یا می نمایند نمی توانند به قضاوت اشتغال داشته باشند، آیا ماده فوق الذكر شامل كسانی كه قبلأ به استخدام قضا درآمده اند  و دارای حقوق مكتسبه می باشند، می شود یا اینكه از استخدام آنان در آینده جلوگیری بعمل می آ ورد؟
نظر كمیسیون
ماده واحده. با توجه به عبارت صدر ماده ۹۸۲ قانون مدنی افرادی كه پس از تصویب قانون تحصیل تابعیت ایرانی می نمایند، نمی توانند به مقام قضاوت نایل گردند ولی این محدودیت شامل افرادی كه قبل از تصویب این قانون تحصیل تابعیت نموده و به امر قضاوت اشتغال داشته اند   نمی گردد.
رئیس. حضار ۱۸۶ نفر، نمایندگان محترمی كه با این استفساریه موافق هستند قیام بفرمایند.
 اكثر برخاستند تصویب شد.


گفتار سوم .ابلاغیه و متن استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی


شماره ۳۰۳۴-ق
تا ریخ ۸/۸/۱۳۷۲
حضرت حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای هاشمی رفسنجانی


ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
طرح استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی كه در جلسه علنى روز سه شنبه مورخ ۲۷/۷/۱۳۷۲ مجلس شورای اسلامی تصویب و به تأیید شورای نگهبان رسیده است در اجرای اصل یكصد و بیست و سوم قانون اساسی به پیوست ارسال می گردد.
علی اكبر ناطق نوری
رئیس مجلس شورای اسلامی


 


قانون استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی


با سمه تعالی
شماره ۳۰۳۴-ق
تا ریخ۸/۸/۱۳۷۲
قانون استفساریه ماده ۹۸۲ قانون مدنی
موضوع استفسار
با توجه به اینكه در ماده ۹۸۲ قانون مدنی اخیرالتصویب مجلس شورای اسلامی اعلام شده است كسانی كه تابعیت ایرانی كسب نموده اند  یا می نمایند نمی توانند به قضاوت اشتغال داشته باشند، آیا ماده فوق الذكر شامل كسانی كه قبلأ به استخدام قضا درآمده اند   و دارای حقوق مكتسبه می باشند، می شود؟ یا اینكه از استخدام آنان در آینده جلوگیری بعمل می آ ورد؟
نظر مجلس
ماده واحده. با توجه به عبارت صدر ماده ۹۸۲ قانون مدنی افرادی كه پس از تصویب قانون تحصیل تابعیت ایرانی می نمایند نمی توانند به مقام قضاوت نائل گردند ولی این محدودیت شامل افرادی كه قبل از تصویب قانون تحصیل تابعیت نموده و به امر قضاوت اشتغال داشته اند   نمی گردد.
قانون استفساریه فوق مشتمل بر ماده واحده در جلسه علنى روز سه شنبه مورخ بیست و هفتم مهر ماه یك هزار و سیصد و هفتاد و دو مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۵/۸/۱۳۷۲ به تأیید شورای نگهبان رسیده است.


علی اكبر ناطق نوری
رئیس مجلس شورای اسلامی


منبع:
1. ماده 982 قانون مدني در 14/8/1370 اصلاح گرديده است.
2. در سال 1370 صحيح است.
3. در متن فوق بعد از حرف (و) عبارت (به) اضافه گرديد.
4. در متن فوق عبا رت بيايند جايگزين عبارت بيايد گرديد.
5. در متن فوق عبارت موافق جايگزين عبارت مخالف گرديد.
6. د ر متن فوق عبارت طوري جايگزين عبا رت جوري گرديد.
7. د ر متن فوق عبارت طور جايگزين عبا رت جور گرديد.
8. در متن فوق عبارت مو افق جايگزين عبارت مخالف گرديد.
9. در متن فوق عبارت بيايد جايگزين عبارت مي آيد گرديد.
10. در متن فوق عبارت نداشته اند جايگزين عبارت نداشتند گرديد.
11. در متن فوق عبارت نكرده ايم جايگزين عبارت نكرديم گرديد.


نام
پست الکترونيک
پيام شما